Etiqueta: Crónica

  • Wences Lamas: A maxia dun Oráculo moi particular

    Wences Lamas: A maxia dun Oráculo moi particular

    Enmarcado no Festival Imperdible, a sala Fantástica de Santiago de Compostela acolleu ao artista lucense na programación da súa sexta edición

    Wences Lamas durante a súa actuación | Carolina Senra

    Entre as labirínticas e empedradas rúas de Santiago de Compostela ás veces brota a maxia. Nunha desas noites de fantasía escura deixouse ver entre os calellos o Oráculo de Wences Lamas. Definilo como un feitizo sería mentir, porque todo o vivido na sala Fantástica foi real, ou iso parecía.

    Aínda lonxe da entrada, o silencio da noite rompíase co esbozo das primeiras risas que serían a base da banda sonora daquel espectáculo. Ao son desa música e como nunha adestrada coreografía, uns e outros pasaban pola estreita beirarrúa pegada ao lugar. Ninguén o dicía en alto, pero todos sorriamos de forma cómplice ao saber que estabamos alí pola mesma razón.

    Entrar naquel lugar era sinónimo de introducirse por un portal sobrenatural. O pequeno corredoiro da entrada non permitía ver con claridade quen ou que habería dentro. As luces eran cálidas, mais tamén eran suaves e difusas, como unha néboa alaranxada. Dentro, tan só se escoitaban remotos rumores de voces.

    Entrada da Sala Fantástica, Santiago de Compostela | Carolina Senra

    Camiñaba con cautela pero tamén con esa enérxica inocencia infantil de quen quere destapar un misterio o máis rápido posible. Ao chegar había pouca xente e todos eles parecían saber ben onde estaban, coma actores secundarios dunha obra que aínda non empezara. O nerviosismo de quen se pregunta se estaría equivocado de acto, lugar ou día foi acalado pola voz dunha persoa.

    Un espectáculo que comeza antes de sentarse

    O seu saúdo deixaba claro que non estaba errada, pois animounos a min e ao meu acompañante a escribir nun pequeno papel unha pregunta para o “Oráculo”, coma se fose un nome propio, un ente superior ao noso plano astral, un verdadeiro camiño para coñecer a verdade. Dous papeis e un bolígrafo detrás dunha barra de bar rodeada de cervexas e refrescos eran o noso camiño á certeza absoluta.

    A medida que cavilabamos sobre as nosas grandes dúbidas existenciais, comezou a rodearnos máis e máis xente que buscaba a solución aos seus problemas ou que, polo menos, procuraba botar unhas risas e distraerse durante unha hora do menos máxico mundo que estaba fóra.

    Deixamos os nosos papeis anónimos dentro da caixa que contía os problemas máis profundos de todas aquelas persoas. Pouco despois, unha voz lanzou o permiso de adentrarse aínda máis profundo na sala. Lanzámonos ansiosos de resolver por fin todos os enigmas. Cruzamos unha cortina translúcida, sentamos e esperamos mentres mirabamos a todos lados buscando unha pista para coñecer por fin ao Oráculo.

    Interior da sala antes da actuación | Carolina Senra

    Para calquera que queira participar nalgún dos eventos enmarcados no Festival Imperdible, como era este Oráculo, deben saber que isto non é teatro ao uso. Isto é improvisación. E iso fai que nin o mesmo protagonista do show poida saber como vai a ser o seu desenvolvemento ou o seu final. O comezo foi rudimentario: Unha breve presentación e aparece o artista.

    Do misterio escuro ao humor

    A sala enmudeceu. As luces eran agora un artefacto que forzaba a vista no escenario. Wences Lamas, ataviado cun longo abrigo que fora do seu avó, comezou a falar. A profundidade daquela voz encheu cada esquina e todos ficamos mirando cara a el coma se estiveramos nunha clase maxistral. As súas palabras contrastaban coas risas de antes e volveron aquilo nun lugar de reflexión sobre a morte e a vida, dous conceptos antagónicos pero nada alleos entre si.

    Exposta a tese, quitou con certa parsimonia a chaqueta e preparouse coma se estivera entre bastidores antes de entrar en acción. Mirounos, sorriu e deixounos claro que aquilo fora a parte seria do programa. Non sabería dicir se foi consciente ou inconscientemente, pero todos nós respiramos un pouco máis tranquilos nese interludio. 

    Algunhas risas nerviosas, charlas afables e ombros relaxados foron o exemplo de que o grupo aceptaba o cambio para dar paso á parte máis humorística da noite. Iso si, quedou ben claro que se necesitásemos de novo un momento coa chaqueta, o que vén sendo un momento intenso, pensativo e lixeiramente escuro, non habería problema. Moitos “non, grazas” e poucos “si, por favor” despois, demos paso ao Oráculo.

    O traballo do Oráculo

    Os seus métodos foron pouco rudimentarios, non por iso menos esotéricos. Todas as nosas preguntas obtiveron resposta unha por unha. E, para facelo, Wences Lamas tivo certa axuda material. Por exemplo, un pequeno xoguete dos míticos ovos de Kinder con forma de crocodilo vestido cunha bata branca podía servir para arranxar problemas coa fe. Problemas nos que, por certo, recomendou tomar ben de espinacas, cheas de ferro, nunha broma na que fixo referencia ao elemento da táboa periódica (denominado como “Fe”) e que formou unha ondada de gargalladas.

    Unhas figuras de “Sargadelos mal” (como el chamaba a unhas pequenas figuras feitas a man por el en referencia á empresa), un tarot de memes e varias alusións ao programa “Callejeros Viajeros”, foron algúns dos seus enigmáticos instrumentos, así como fotos da súa infancia e xuventude ou poemas e ilustracións feitas por el mesmo.

    Asistentes que se levantaron ao final do acto | Carolina Senra

    Ao remate, pediunos a todos que nos levantásemos para fregarnos unha hortelá polo corpo. Foron poucos os valentes que subiron. Pero o máis salientable foi como todos os asistentes decidimos achegarnos cando propuxo fundirnos nun gran abrazo baixo a calor dos focos e dos corpos. Moitos sorrisos e aplausos despois, todos fomos saíndo.

    Aquela noite o Oráculo traballou unha vez máis e grazas ao Festival Imperdible de improvisación puidemos gozar da súa maxia en Santiago de Compostela. Non sei cantas certezas xurdiron daquelas respostas. Pero, por unha hora, o único verdadeiro e importante foi que a arte, o teatro e a improvisación formaron parte da nosa alma.

    Final do acto e momento no que a xente comezaba a irse | Carolina Senra

  • Unha viaxe polo universo dantesco a través de Dali

    Unha viaxe polo universo dantesco a través de Dali

      Asistentes atendendo a unha explicación | Noelia Montaño 

    O pasado sábado 10 de outubro a sociedade cultural italiana “Società Dante Alighieri” de Vigo, mellor coñecida como “La Dante Vigo”, organizou unha visita á mostra Dante. Dalí. Esta reúne unha serie de gravados realizados polo pintor catalán para ilustrar a Divina Comedia e que se poderán visitar ata o próximo 15 de novembro no Museo do Mar de Galicia.  

    Ao chegar ao recibidor do museo, un pequeno grupo de persoas reunidas falaba en italiano sobre as próximas actividades da asociación. A medida que se incorporaban máis participantes, Daniela Sarraino, presidenta de “La Dante Vigo”, repartiu uns panfletos informativos sobre a exposición que estaba a piques de comezar. Unha vez reunidos uns quince asistentes, comezou o percorrido polo museo a través dun corredor e unhas escaleiras que conducían ata a sala onde se atopaban as pinturas.  

    Xa na sala, Daniela tomou a palabra para presentar a visita. Aínda que a actividade foi levada a cabo pola asociación, as visitas guiadas foron realizadas polas súas voluntarias que se prepararon para compartir os seus coñecementos sobre Dante e a súa obra. A presidenta quixo deixar claro que ninguna delas era experta en arte e pediu aos asistentes que valorasen todo o esforzo que había detrás da iniciativa. A continuación, Beatriz, encargada de guiar ao grupo polo percorrido, presentouse e explicou que aprendera italiano na Escola Oficial de Idiomas. “Non son unha teórica da arte, son unha socia da ‘Societá Dante Alighieri’”, aclarou antes de comezar. Ambas dirixíronse ao grupo en italiano, idioma no que se desenvolvería a visita guiada. 

    Antes de deterse nos gravados fíxose unha breve referencia a Darío Xohán Cabana, tradutor da Divina Comedia ao galego, que contaba cun espazo propio na entrada da sala. Despois, Beatriz comezou a explicar as obras mentres se apoiaba nunhas anotacións que levaba consigo. 

    A visita, que durou aproximadamente 45 minutos, seguiu o mesmo percorrido que a Divina Comedia e dividiuse en tres partes: Inferno, Purgatorio e Paraíso. En total, a exposición conta con cen gravados que se distribúen do seguinte xeito: 34 corresponden ao Inferno, 33 ao Purgatorio e outros 33 ao Paraíso. Antes de explicar os detalles de cada ilustración, Beatriz lía un fragmento do poema gravado na parede da sala en italiano e acompañado da súa tradución ao galego. Durante todo o percorrido, Daniela tamén interveu en varias ocasións para completar as explicacións.  

    Un dos aspectos máis atractivos da mostra é o contraste entre as tres partes do poema, sobre todo entre o Infierno e o Paraíso. As cores apagadas das primeiras ilustracións transmiten unha atmósfera lúgubre e de inquietude, acorde coa experiencia humana que representa esta parte da obra. Entre elas atópase Un diaño lóxico, un gravado no que aparece unha figura comendo a outra. O ambiente cambia ao chegar ao Paraíso. Nesta sección predominan as cores pastel e unha gama cromática máis alegre. Esta diferenza visual entre ambas partes permite apreciar de forma máis detallada como Dalí trasladou os distintos ambientes do poema á linguaxe visual. 

      Algunhas das pinturas sobre o Inferno | Noelia Montaño 

    As explicacións permitiron coñecer mellor o contexto literario e histórico de Dante. Destacouse a importancia do poeta na evolución da lingua italiana nun momento onde o latín era a lingua culta. Dante empregou o idioma da súa cidade, Florencia, e escribiu a obra nunha especie de “latín transformado” que contribuíu ao desenvolvemento do italiano actual. Tamén se abordou o interese de Dalí pola obra seis séculos despois da súa publicación, nun contexto marcado pola guerra e o auxe da psicanálise. O pintor atopou no universo de Dante unha fonte de inspiración que interpretou a través dos seus soños e do seu imaxinario artístico.   

    Nunha breve conversación con Daniela puiden coñecer máis sobre o traballo detrás da preparación da exposición. A presidenta explicou que a asociación levaba traballando neste proxecto dende xaneiro de 2026 coa intención de “unir dúas mentes xeniais”. A iniciativa pretende acercar as dúas figuras separadas por seis séculos mediante a interpretación artística que o pintor catalán fixo da obra do escritor italiano. 

    A pesar de que a visita guiada se desenvolveu totalmente en italiano, o idioma non parecía supoñer ningún obstáculo para os asistentes. Beatriz fixo un gran esforzo por manter a visita nesta lingua, aínda que en certos momentos lle custaba atopar as palabras, facía longas pausas ou tiña que consultar as súas notas. Con todo, as dificultades non impediron que o grupo puidese seguir o percorrido nun ambiente próximo e tranquilo. Mentres algúns asistentes escoitaban atentamente, outros aproveitaban para observar as obras pola súa conta.  

    Nesta visita tamén houbo espazo para as preguntas e os comentarios. Ao falar do estilo artístico de Dalí, un dos asistentes realizou un comentario que provocou as respostas doutras persoas do grupo: “Para facer estas obras, eu pregúntome se este home tivo que consumir algo”, comentou. Unha muller respondeu “os xenios sempre son excéntricos”, ao que outra engadiu “o que pasa é que nós non os entendemos”. Este intercambio deu lugar a un momento desenfadado e reflectiu a curiosidade que esperta a obra do pintor.  

    Ao terminar o percorrido, as guías preguntaron aos asistentes se falaban italiano e varios explicaron que estaban aprendendo na Escola Oficial de Idiomas. “Eu aprendín italiano grazas á miña avoa”, comentou unha muller cuxa avoa emigrou dende Italia ata Arxentina. Aquela pequena conversación permitiu coñecer algún dos diversos motivos que levaran aos participantes a achegarse á exposición e a formar parte dunha actividade realizada nun idioma que non todos dominaban por igual.  

    Entre os asistentes, a experiencia deixou unha impresión positiva. “Foi unha exposición moi interesante e, aínda que non entendín todo á perfección, quedei co máis importante”, comentou un mozo que participou na visita. As súas palabras resumen o propósito dunha actividade que, a través das explicacións das voluntarias de “La Dante Vigo” e das ilustracións de Dalí, achegou o público á Divina Comedia e a dúas figuras claves na arte e na literatura. 

    Uns libros expostos na sala | Noelia Montaño  

    Noelia Montaño

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • Oktoberfest paradiñá: a excusa para poder xuntarse despois do verán e antes do magosto 

    Oktoberfest paradiñá: a excusa para poder xuntarse despois do verán e antes do magosto 

    Co obxectivo de facer xuntanza, a aldea de Paradiña reúnese no seu local social para crear unha nova tradición

    Mesa da Oktoberfest no comezo da festa | Carolina Pérez

    A historia comeza coma sempre. Todos xuntos no local social do pobo (O Chiringuito) coa intención de crear outra festa para xuntarse. Unha situación que se repite máis do habitual na aldea. Polo que me contaron, a cuestión foi que algúns propuxeron instaurar un novo concepto en Paradiña.  

    A fin de semana anterior á ponte do 12 de outubro, tomando o vermú coma sempre o domingo; uns poucos comenzaron a falar daquilo da Oktoberfest. Esta festa alemá, que se realiza ca chegada do outono e na que se bebe cervexa e se comen salchichas, era perfecta para ter una excusa para facer xuntanza antes da chegada do magosto. Por iso, se decidiu facer unha vesión paradiñá desa tradición da Alemaña que moitos (que non moitas) visitaran, noutras circunstancias, claro está.  

    Paradiña é unha aldea pequena da provincia de Ourense. Na comarca da Limia, escóndese unha parada pequena durante o camiño cara Compostela. Cun pozo e un cruceiro, comezouse a crear – alá por antaño – un núcleo de poboación pequeno pero con moito que contar. Dende pequena, paso tódolos meus veráns e vacacións de inverno na casa do avós. Esta ponte foi a excusa perfecta para achegarme e desfrutar do que se estaba cocendo na miña aldea. Saber, non sabía o que estaba preparado, pero seguro tiña que algo había.  

    Tanto había que xa nada máis chegar, a miña prima Pati sorprendéume dicindo que había que ir á compra. Nós, as encargadas normalmente de facer esta tarefa neste tipo de xuntanzas, fomos a mañá do dez de outubro a conseguir todo o necesario para a Oktoberfest. Ao chegarmos, descargamos toda a mercancía no Chiringuito cunha sensación de melancolía e ilusión: o verán xa rematara e había moito tempo que non estabamos todos xuntos.  

    Ás seis e media da tarde, outros poucos – os que non viñeran con nós á compra – chegaron ao local social para organizar o que alí quedaba por facer. Cunha pequena decoración, comezaron a iso das sete a cociñar. Despois, ordearon todo e puxeron a mesa para dar por comezada a festa.  

    Oito en punto, coa puntualidade inglesa que tanto nos define en casos coma este, empezou a aparecer a xente no Chiringuito. Eu, que fun unha das inglesas, vin como se respiraban ganas de xuntanza, había unha atmosfera que inspiraba familia, unión e vínculo. Ao final, diso vai facer festas coma estas.  

    Ás oito e media, comezou a charanga Paradiña. Dentro da aldea temos moitos músicos. Entre os que tocan a gaita, o tambor, a pandereita, o violín e os que bailan pensouse sacar potencial a esa coincidencia de artistas. En consecuencia, de hai uns anos para aquí, creouse esta especie de orquesta que toca sempre que estamos todos xuntos. Esta vez, despois dun mes sen reunirnos todos coma sempre, non ía ser menos de que a banda nos deleitase con algunhas das súas composicións. Así, con pezas propias do cancioneiro popular, bailamos e rimos ao ritmo da música galega que nos define.  

    Rematada a sesión, seguiuse ca festa. Todo o que alí estaba preparado coméuse nun suspiro, para así chegar ao momento da noite. Ben entrada, púxeronse as cancións de sempre (Cariñito ou Alto prohibido pasar) e bailóuse ata que non se puido máis, pero non todos: outros decidiron compartir as súas anécdotas cos seus amigos de sempre.  

    resto que sucedeu xa é historia. Bebéuse, ríuse, coméuse, cantóuse… Realizáronse tódalas accións que se fan nunha festa pero con algo especial. Os que alí estaban sentían pertenza ao que estaba a acontecer. Paradiña é unha aldea de migrantes. Ata onde eu coñezo, os anos sesenta e setenta foron tempos de escaseza en Galicia. Iso fixo que moitos marcharan buscando un futuro mellor a outros territorios de España e Europa máis desenvolvidos nesa concepción.  

    En consecuencia, emigrados a Cataluña, País Vasco, Asturias, a propia Alemaña ou Francia; incluso cara fora de Ourense coma Vigo ou A Coruña, todos os que vamos a Paradiña imos por iso, porque alí nos sentimos comprendidos, sentimos vínculo, capacidade de entendemento. Sen querelo, estamos a facer un exercicio de terapia. Marchar do lugar que che viu medrar non sempre é sinxelo, sobre todo se non o fas por decisión propia e non das circunstancias. Así pois, Paradiña é eso, un lugar no que sentirse en familia, de sentir casa despois de levar anos e anos fóra dela. A Oktoberfest non é máis, como diciamos ao principio, unha excusa para xuntarse: para sentir iso.  

    Perspectiva do local social (“O Chiringuito”) durante a festa | Carolina Pérez.  

    Carolina Pérez

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • A última ringleira de marisco baixo as carpas do Grove

    A última ringleira de marisco baixo as carpas do Grove

    Galería de fotografías. | Bianca Basediós

    A Festa do Marisco despídese con multitude de visitantes e grandes colas para probar os manxares da ría de Arousa

    Mexillóns, ostras, navallas, nécoras e polbo á feira. O guión do derradeiro sábado da Festa do Marisco no Grove repítese un ano máis cunha multitude de mariscos á carta para escoller e xente dabondo para xantar entre música, troula, gaitas e cabezudos. Aquí non hai misterios; o que manda é o sabor dun bo produto das Rías Baixas e o bulicio do recinto onde hai que armarse de paciencia para facerse cun oco nas mesas e poder gozar da festa.

    O sistema para xantar xa o coñece todo o mundo na comarca e fóra dela: achegarse ás casetas centrais, pagar os tiques e recoller o que apeteza, cun menú que este ano partía dos 5,50 euros para os pratos máis sinxelos. Para baixar a comida ou calmar a sede mentres se agarda, non faltaban os refrescos, a cervexa ou os viños da terra coma o godello e o albariño, nin tampouco o remate doce con filloas, bicas e tartas de Santiago. Iso si, as ringleiras máis longas formáronse nos postos dos mexillóns ao vapor e das navallas. Mais noutros casos, a recompensa vén en forma de recordo para gardar na casa: as cuncas de barro dos fideos con marisco e as tapas de polbo coas letras da festa que xa forman parte de máis dunha vaixela por toda Galicia.

    Detalle da táboa de polbo á feira e o vaso oficial. | Bianca Basdediós

    Tanto daba o forte vento que latía na vila; baixar ao porto do Grove en plena festa significa atoparse co cheiro de sempre a marisco. Mentres uns agardaban pacientes na ringleira da carpa, outros daban a volta polos soportais ou preto das lanchas comentando se este ano acadaran récord de visitantes ou se os prezos subiran un pouco máis.

    Cara ás 10 da noite, xusto no epicentro da segunda carpa, a aparición dos cabezudos, das rapazas co traxe rexional e dos gaiteiros acaparou a atención dos máis distraídos. Aínda así, os que xa tiñan a comida na boca non abandonaban o seu posto nin para ir mirar; a festa ía a máis e moitos animábanse a seguir os pasos dos músicos, baixando ata o chan e mesmo facendo un tren humano.

    Cabezudos e música forman un tren humano. | Bianca Basdediós

    Un dos detalles que máis chama a atención cando un anda polo recinto é comprobar que, malia estarmos na casa do marisco, os veciños do Grove son minoría nas mesas de degustación. Ao achegarse a falar coa xente cunha pregunta rápida en galego, o ‘perdona?’ cun xesto desconcertado repetíase demasiado. Visitantes chegados de Madrid, León ou Santander viaxaran centos de quilómetros exclusivamente para catar o marisco da ría. Os ‘mecos’ (veciños do Grove), lonxe de estar sentados como comensais, poboaban a outra cara da festa: a parte traseira das barras e os fogóns, traballando duro e sen descanso para que todo saíse á perfección e os visitantes levasen un bo sabor de boca.

    Entre tanta troula, fun recoller os meus encargos, sen esquecer os cubertos nin o pan, que nunca pode faltar para rebañar a salsa que sae da mistura do aceite, o sal e o pimentón que deixa o polbo á feira na tapa de madeira. Centos de persoas andaban dun lado para outro buscando onde facerse un oco. Polas mesas víanse desfilar racións de polbo á feira, empanada e toda clase de mariscos, pero, por riba de todo, o que máis abundaban eran os pratos baleiros. Nun recuncho, unha peña do Grove, uns trinta membros vestidos a xogo con camisas divertidas, daba boa conta da cea, sen parar de comer nin de beber.  E para rematar a velada, a música en directo puxo a nota xuvenil nun ambiente festivo que xa descansa ata o vindeiro ano.

    Un operario reparte fideos con marisco ao carón do mostrador. | Bianca Basediós

    Como ben lembra meu avó, cando esta cita naceu alá polo 1963, non era máis ca unha pequena xuntanza de veciños para compartir o que daba o mar. Hoxe enche as carpas de visitantes chegados de Madrid, León ou Santander.

    Bianca Basdediós

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • A proba de vista: así foi o multitudinario concerto de Malú no San Froilán 

    A proba de vista: así foi o multitudinario concerto de Malú no San Froilán 

    A aglomeración da praza chegou a inundar rúas paralelas | Carlota Millor
    A aglomeración da praza chegou a inundar rúas paralelas | Carlota Millor

    A cantante reuniu a miles de persoas na praza da Horta do Seminario nunha das citas máis multitudinarias das patronais lucenses 

    Dende a publicación do cartel musical das festas o pasado agosto, o concerto de Malú prometía ser, con permiso das casetas de polbo, o prato forte deste San Froilán 2026.  

    Os lucenses sempre responden ante as súas patronais, pero o vivido durante a noite do 9 de outubro superou, para moitos, as expectativas e os límites do aforo permitido en plena rúa.  

    A praza da Horta do Seminario, escenario histórico dos concertos de San Froilán dende hai máis de 15 anos pola súa localización céntrica e a súa proximidade á entrada do recinto feiral, non deixou libre nin un só recuncho. A densidade do público percibíase xa dende a avenida Ramón Ferreiro, onde moitos, sen éxito, trataban de facerse oco ante a imposibilidade para chegar ao centro da praza. 

    Nin sequera as rapazas que levaban acampadas en primeira fila un día enteiro puideron asegurar un bo rango de mobilidade durante o concerto. Co espectáculo xa empezado, os fans máis rezagados ían collendo sitio onde podían: facendo equilibrio sobre a herba dos xardíns do seminario, agochándose por detrás das árbores que pechan a praza á dereita ou, incluso, colocándose detrás do escenario para, polo menos, poder escoitar a Malú dalgunha forma.  

    Punto de cruce entre o recinto feiral e a praza da Horta do Seminario | Carlota Millor

    E é que a vista non foi o único sentido que houbo que forzar para poder gozar do concerto da madrileña. Ás queixas por “non ter un sitio en toda a cidade para facer un concerto destas dimensións”, acabaron sumándose berros illados de persoas que aseguraban non escoitar ben a voz da cantante. 

    “Encima de que case non a vexo, oio máis aos que teño aquí ao lado que a ela”, comentaba unha muller de mediana idade coa súa parella. Pasaban xa das 22.30 da noite, o concerto alcanzaba o seu ecuador e ela aínda non conseguira facer ningunha foto do escenario, partido á metade no seu rango de visión pola póla dunha árbore.  

    As limitacións técnicas quedaron totalmente evidenciadas apenas uns minutos despois, cando un corte de luz repentino desarmou completamente o escenario. O público, lonxe de culminar as protestas con algún tipo de queixa maior, decidiu solidarizarse con Malú e seguir cantando pola súa conta, iluminando a Horta do Seminario con miles de luces móbiles. A cantante agradeceu o xesto e non dubidou en sumarse á causa, acendendo a lanterna do seu propio teléfono e bailando sobre o escenario ao compás que marcaba o canto dos seus fans.  

    Este canto a capela conxunto acabouse convertendo nun ensaio previo a todo o que estaba por chegar. Cando a enerxía eléctrica volveu, fíxoo acompañada dun novo (e mellor) estado de ánimo do público e tamén dalgunhas das cancións máis míticas de Malú. Os acordes de A prueba de ti, Blanco y Negro ou Toda conseguiron deixar atrás as malas sensacións e unificar o sentimento das miles de persoas congregadas fronte ao escenario. Xa non importaba ver a Malú entre póla e póla, ter que afinar o oído ou facer de corredor cada vez que algún descoñecido intentaba facerse paso ao teu lado entre a enorme masa de xente. O único que primaba era a música que desvelaba o verdadeiro propósito polo que tantos lucenses e amantes do San Froilán se congregaban nese punto exacto da cidade.  

    Foron moitos os que, despois de escoitar os grandes éxitos da cantante, optaron por marchar sen ver acabar o concerto para evitar a avalancha de persoas que se auguraba ao rematar. Outros, como un grupo de cinco rapaces que fixeran media hora de traxecto para chegar ata Lugo (e outra tanta de aparcamento), aproveitaron os ocos que ían quedando libres para tratar de achegarse un pouco máis ao escenario.  

    Tanto eles como o resto de fans que quixeron quedarse a ver o espectáculo ata o final puideron descubrir a sorpresa que Malú tiña preparada para poñer o broche de ouro ao concerto. Aínda que fixo amago de rematar o repertorio ao ritmo de Primer Amor, a cantante volveu a subir ao escenario tras uns segundos de silencio para facer un bis e despedir ao público lucense cunha versión acústica de Aprendiz, a súa primeira canción. 

    Ao finalizar o tema, Malú quixo agradecer o cariño recibido durante o concerto e puxo énfase na importancia de “gozar dos momentos tan especiais que regala a música cando se comparte”.  

    Lonxe do que puideron esperar os primeiros fugados, o desaloxo da praza tras a despedida da cantante produciuse sen apenas incidentes, lamentando soamente o mareo dunha anciá pola calor e as queixas dos rapaces por non poder gravar ningún vídeo decente para as súas nais.  

    “Escoitáchelos?”, preguntou a muller de mediana idade ao seu marido. “Aínda queda futuro”.  

    Para os concertos na praza do Seminario? Quen sabe. 

    Para o San Froilán? Seguro. 

    Carlota Millor

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • “O esencial é invisible aos ollos”

    “O esencial é invisible aos ollos”

    Andrés Jiménez Abad durante a súa charla | Cedido, CM Arosa.

    O Colexio Maior Arosa comeza o seu curso académico cun coloquio sobre O Principiño

    “O esencial é invisible para os ollos”, unha frase que a moitos lles soará, xa que pertence ao mítico libro de Antoine de Saint-Exupéry, O Principiño. Unha obra que seguramente todos lerían de pequenos, pero na tarde-noite do xoves 8 de agosto, no acto de apertura de curso do Colexio Maior Arosa, tivo un especial protagonismo.

    Chegar ás instalacións da residencia universitaria era como entrar nunha gala, chea de persoas cos seus mellores traxes e o reencontro entre varias caras coñecidas que aínda non se viran ao empezar o curso. Os asistentes baixaron ao salón de actos, onde comezou a parte formal do evento. Na mesa atopábanse: o secretario xeral de Universidades da Xunta de Galicia, José Alberto Díez de Castro, acompañado pola directora do centro, Ana Álvarez Rosendo; o presidente do Padroado do Colexio Maior Arosa, Evaristo Alonso; e o relator da charla, o filósofo Andrés Jiménez Abad.

    Tras unhas palabras por parte da directora do centro e do representante da Xunta, a decana do Colexio Maior, Emiliana Rey, leu a memoria de actividades do curso anterior. Lembraron todas as experiencias e vivencias nas que as residentes estiveron presentes, tanto dentro da residencia como fóra, entre as que destacaron as charlas de “Culturearte” e as convivencias como a de Tui.

    Tras isto deu paso á charla do profesor Andrés Jiménez Abad, titulada “O sentido da vida á luz do Principiño”, que comezou coa seguinte pregunta: “Quen de vós leu O Principiño?”. Multitude de persoas levantaron a man, diría que case todos os asistentes que se atopaban no salón de actos. O relator seguiu contando a súa experiencia coa obra, que, como a maioría, descubriu de neno como un bo libro. O seu frechazo con ela foi durante a súa época de instituto, momento no que descubriu que non era unha obra infantil; estaba chea de simboloxías que non eran apreciables a simple vista, xa que é unha novela que non di, suxire. Así que poderiamos aplicar dentro do propio libro que “o esencial é invisible para os ollos”.

    Isto remárcase desde antes do primeiro capítulo coa dedicatoria ao seu amigo Léon Werth, que nese momento estaba a ser perseguido polo réxime nazi debido a que era xudeu. Pero non ao Léon Werth dese día, senón ao Léon Werth de cando era neno, xa que os nenos son as únicas persoas capaces de ver limpamente o mundo, como se ve no primeiro capítulo.

    Neste aparece a mítica imaxe do sombreiro ou, o que é o mesmo, a serpe que tragou un elefante. Tamén no primeiro capítulo nárrase a historia dunha persoa que parece ser o propio autor, onde se fala do principal tema do libro: atopar o teu sitio no mundo. Neste relato conta que un neno quería ser pintor, pero como lle dixeron que non valía, fíxose piloto. “Unha boa profesión”, explicaba o relator, pero nunha travesía polo deserto tivo un fallo no seu motor, “non no motor, no seu propio motor”, remarcaba Jiménez Abad. Aterra de maneira forzosa no deserto con apenas auga para oito días.

    Nun deses días aparece un neno que lle pedía un cordeiro, momento no cal o narrador, que se dera conta de que levaba toda a súa vida facendo cousas que non o enchían, ten que volver á súa verdadeira paixón: debuxar. O neno pídelle un cordeiro ata que, tras varios intentos errados, debúxalle unha caixa con buratos dicindo que aí está o cordeiro que lle gusta. O neno sorrí e marcha feliz.

    Esta primeira reflexión foi a máis salientable, cunha frase que roldou na miña cabeza durante toda a charla: “Se vives para traballar e quedas sen traballo, perdes por completo a túa vida por non buscar unha vida feliz”. Outra das visións que me deixou esta parte é que a vida é un deserto e a felicidade non se atopa nos oases, senón ao saír del.

    Tras isto continuou a charla con outras reflexións un pouco máis obvias, como que os planetas nos que vivían os personaxes eran un reflexo da súa vida. Outras como que as aparencias enganan ou o non saber o que se ten ata que se perde (en alusión á rosa do seu planeta en comparación con outras rosas).

    O relator tivo que rematar antes de contar todo o que quería nunha charla na que varios dos asistentes coincidiron na extensión: “Foi bastante longa, pero gustoume bastante”. E, tras as palabras do relator, comezou a parte menos solemne.

    Durante a cea, tiven a oportunidade de poder falar con Jiménez Abad, co que mantiven unha interesante charla sobre a literatura xuvenil. Falamos das opinións do profesor Jesús G. Maestro, que ten unha opinión contraria: “Paréceme unha parvada o que di do Principiño e de Platero y yo. Eu opino practicamente o contrario”, explicaba entre risas.

    En definitiva, o acto de apertura do Colexio Maior Arosa non só marcou o inicio dun novo ano académico, senón que ofreceu unha profunda oportunidade para a contemplación persoal. A inspiradora intervención de Andrés Jiménez Abad convidou a todos a mirar máis aló do evidente e a encarar esta nova etapa vital. Tamén, do mesmo xeito que na obra de Saint-Exupéry, as metas verdadeiramente valiosas e as aprendizaxes fundamentais da vida residen naquilo que se cultiva desde o interior.

    Nicolás Silva

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • Tui convértese no referente teatral do Baixo Miño coa obra Un deus salvaxe 

    Tui convértese no referente teatral do Baixo Miño coa obra Un deus salvaxe 

    Primeiros asistentes esperando baixo as luces do Teatro Municipal | Andrea Veiga García

    O venres 9 de outubro ás 21:00 os tudenses teñen unha cita: ir ao teatro. O motivo é a visita da compañía galega Talía Teatro que dende o ano 1988 recorre Galicia en busca da dignificación das artes escénicas. Nesta fin de semana interpretan concretamente Un deus salvaxe como parte da programación teatral de outono do municipio.  

    O reloxo marca as 20:30 horas cando diante do Teatro Municipal, iluminado polas luces dos focos e das farolas, se aprecia unha cálida estampa. O histórico edificio neogótico está rodeado de veciños e veciñas que comparten algo máis que un territorio en común: o gusto pola cultura. Predomina a xente maior, aínda que non é de extrañar ver familias cos seus fillos, profesorado e algún rapaz curioso.  

    Os murmurios son, polo momento, a melodía que se escoita. Aínda que é un pobo de máis de 17.000 habitantes, os reencontros entre coñecidos son inevitables nunha ocasión coma esta. A agarda remata quince minutos antes da hora do espectáculo. A zona exterior comézase a baleirar e no “hall” as escaleiras convértense nas protagonistas, xa que se acumula a xente facendo cola para ensinar a entrada. 

    Momento da apertura das portas do auditorio| Andrea Veiga García

    Xa dentro da sala teatral vése ao fondo un escenario clausurado por un denso pano gris. Baixo a luz cálida e tenue atópase a platea por onde pasan grupos de espectadores en busca do seu asento numerado. Unha vez localizado, os máis rápidos sentan e comezan as conversas entre as diferentes filas de butacas vermellas.  

    Os primeiros espectadores tomando asento | Andrea Veiga García

    As agullas sinalan as 21:00 e o auditorio súmese nunha cálida oscuridade. Polos altofalantes advirten que non se poden tirar fotografías e que queda prohibido o uso do teléfono móbil. O pano ábrese e queda ao descuberto o decorado do salón dunha casa. Predominan os tonos beixes algún toque en verde e branco. No lado esquerdo hai unha fiestra pola que se simula de forma realista que entra a luz da rúa. O centro da sala está ocupada por dous sofás e unha mesa auxiliar cuns tulipáns. Á dereita, un pequeno armario cunha botella de whisky baixo un cadro.  

    Comeza a soar unha melodía e polo corredor que hai ao fondo aparece un matrimonio: María Ordóñez como Verónica e Dani Trillo como Miguel. Contextualizan que o seu fillo Brais, de 11 anos, foi agredido por outro neno, Iván, que lle partiu os dentes. Polo tanto, de forma responsable, contactan cos outros pais para comentar a magnitude do conflito e solucionalo o antes posible.  

    A escena avanza e a segunda parella entra no relato. Marta Lado é a personaxe de Ana e Toño Casais a de Alberto. Saúdanse uns a outros e aparentan estar todos preocupados pola situación. No entanto, as primeiras diferenzas comezan a aparecer co paso de apenas uns minutos.  

    Os primeiros cónxuxes tratan de mostrarse como uns pais modelo e responsables que non queren conflitos, só ser xustos. Os segundos, aínda que simulan estar igual de afectados, empregan frases nos diálogos que mostran que hai carencias na educación do seu neno. Así, o home comenta, quitándolle importancia, que o seu fillo é un “salvaxe” ou que simplemente son “cousas de nenos”.  

    Co vestiario obsérvase dun simple vistazo esta dicotomía. Verónica viste dunha forma moi sinxela cun vestido solto branco e Ana leva unha blusa, uns pantalóns arreglados e un abrigo granate acompañado dun bolso. Pola súa banda, Miguel leva unha indumentaria máis clásica cun xersei de la e Alberto vai completamente traxeado, con corbata e un gabán. Polo tanto, a personalidade xa vai reflectida na propia estética dos protagonistas.  

    A incomodidade pode respirarse no ambiente. Os personaxes atópanse nun espazo reducido, mais é como se existiran fronteiras invisibles que os separan a miles de quilómetros polas súas discrepancias. A linguaxe que empregan comeza a xerar discusións e parece que o seu status social tamén. Os silencios son moi recorrentes e repítese a melodía inicial neles. 

    A Alberto non para de soarlle o teléfono durante os 70 minutos da obra e fai moito uso do proscenio. Desta forma, faise unha crítica á desconexión co presente por culpa da tecnoloxía. É curioso que entre o propio público esta cuestión tamén foi motivo de rifa debido a que se escoitaron varios móbiles durante a función.  

    O corredor emprégase para simular que se vai á cociña e a porta do recibidor para os múltiples intentos de fuxida do conflito. Así, todos os elementos que compoñen o relato son sumamente relevantes. Non hai un só obxecto do que non se fixera uso ou polo menos referencia durante a representación. De feito, non tiñan tampouco reparo en manchar o escenario nin en tirar obxectos. Isto provocou bastantes risas entre os espectadores.  

    Finalmente, esta sátira ten algo que dicir para todos os protagonistas. Ningunha é a familia modelo e todos teñen os seus máis e os seus menos. Dende o humor fai unha boa crítica á sociedade que é oportuno que interprete cada quen, xa que non hai soamente unha visión correcta da historia. Por iso, é totalmente recomendable ir vela de primeira man e sacar a túa propia conclusión. As luces acéndense, os actores e actrices fan reverencias de forma cómica e alegre e os aplausos enchen a sala. Agora só queda unha cousa que facer: non deixar que o teatro morra.  

    Andrea Veiga

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • O acto de apertura de La Estila inaugura un novo curso en Santiago de Compostela  

    O acto de apertura de La Estila inaugura un novo curso en Santiago de Compostela  

    A ponencia correu pola conta de Alfonso de Aguiló, actual presidente da Confederación Española de Centros de Ensinanza, que falou de tolerancia nunha sociedade plural 

    De esquerda a dereita, Alfonso Aguiló, Miguel Jiménez de los Galanes e Mª Eugenia Pérez. | Alejandro Vázquez 

    O pasado xoves día 1 de outubro, deu comezo o curso académico para o Colexio Maior La Estila, unha institución que vai camiño do seu 80 aniversario e que ten moito arraigo en Santiago de Compostela, onde é moi común a tradición universitaria de vivir nun colexio maior cando se vén a estudar á cidade. 

    Asistiuse a unha solemne celebración de comezo de curso no edificio antigo que acollía a pais, autoridades, colexiais e mozos invitados. Pouco a pouco, estes foron enchendo as butacas do salón de actos, onde, despois de saúdos entre familiares e amigos dos asistentes, iniciaría a primeira parte do acto coa presentación e posta en valor do próximo curso de mans do director Miguel Jiménez de los Galanes. 

    A continuación, presentouse ao novo decano de La Estila, Pablo Torres, galardoado co Premio Álvaro D´Ors ao mellor expediente académico no curso anterior e que leu ante o público a memoria de actividades do curso 2025-2026. Porén, o verdadeiro reclamo desa tarde-noite aínda estaría por chegar. A ponencia correu pola conta de Alfonso Aguiló, actual presidente da Confederación Española de Centros de Ensinanza e da Rede Educativa Arenales, que falou sobre “tolerancia e liberdade nunha sociedade plural”, unha lección maxistral que non desmereceu en absoluto a expectación do auditorio e concluíu nun estrepitoso aplauso en apoio das palabras do enxeñeiro. 

    Alfonso Aguiló durante a súa ponencia. | Alejandro Vázquez 

    Como última intervención dos condutores da charla, unha representante da Consellería de Educación, como substituta do conselleiro, Román Rodríguez, felicitou a La Estila, desexándolles aos seus residentes as mellores das novas e ilusionantes proxectos para este novo curso. Acabados os discursos e calquera charla palabras prgramadas para a ocasión, deuse por inaugurado o novo curso no Colexio Maior La Estila. Agora ben, como broche da parte máis formal da cerimonia, procedeuse ao canto do mítico Gaudeamus Iguitur, himno universitario que alaba a cultura educativa que ofrece o entorno da universidade, que estivo maxistralmente dirixido polo capellán de La Estila, Don Eduardo de la Morena, e cantado a coro por todos os invitados e colexiais, que foron seguindo as letras en latín dende os panfletos que se encontraban sobre cada butaca.  

    Días como estes están marcados en negriña nas axendas de autoridades, ilustres profesionais e homólogos doutros colexios maiores como directores, membros de decanato, etc.  

    Santiago de Compostela é unha cidade cunha tradición universitaria centenaria e neste 2026 fai 531 anos dende que o seu fundador, Lope Gómez de Marzoa, estableceu un pequeno estudo de gramática no mosteiro de San Paio de Antealtares. Tamén conta con moita historia o primeiro colexio maior da cidade que foi establecido no ano 1526 no Colexio de Santiago Alfeo, o que actualmente coñecemos como o Pazo de Fonseca.  

    Dende entón, non cesaron de aparecer novos colexios maiores como unha facilidade que ofrecía a institución universitaria para promover a integración e traslado do alumnado que comezaba os seus estudos nunha nova cidade. Moitos dos colexios están ligados á tradición relixiosa, como é o caso de La Estila, Xelmírez, Arosa, Inmaculada Concepción ou mesmo Barroso, que ademáis ten tradición como centro moi relacionado co sector militar. Todos estes, sen importar se son mixtos, femininos ou masculinos, contan cos seus respectivos actos de apertura e clausura, ademais de que inclúen a imposición de becas aos seus residentes que cursan o terceiro ano e becas de honra que se conceden a profesionais ilustres que aportaron un gran valor á sociedade e á comunidade universitaria.  

    Na actualidade, os colexios maiores postúlanse coma unha alternativa ao aluguer de pisos de estudantes, unha práctica que cada vez se complica máis coa alza de prezos polo estado da crise da vivenda que asola o país. No caso de Santiago, téñense visto colas dende primeira hora da mañá para atopar pisos en inmobiliarias nas que a demanda supera e satura a oferta e acadar un piso decente por un aluguer asequible convértse en toda unha xesta.

    Alejandro Vázquez

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • Kounellis: cando a arte rescata a memoria

    Kounellis: cando a arte rescata a memoria

    Mantón con cunchas, Janis Kounellis | Martín Domínguez

    Chega ó CGAC a exposición Labirinto sen paredes de Janis Kounellis

    O Centro Galego de Arte Contemporánea inaugurou o pasado 25 de setembro a exposición de Janis Kounellis Labirinto sen paredes. Mediante esta, o pintor grego representa unha viaxe da arte povera pola memoria marítima do artista. A mostra amosa unha gran perda nas xeracións actuais da poetización do océano, os medios de transporte marítimos e a migración por mor da globalización. 

    A través dunha profunda visión arqueolóxica e empregando materiais cargados de significado, Kounellis fai eco da súa historia a través dun laberinto levantado nas dúas grandes salas do CSAG, o Dobre Espazo. 

    Folletos informativos de Janis Kounellis | Martín Domínguez

    Un gran mantón con cunchas incrustadas colgando dunha lousa de madeira dános a benvida á exposición. A guía do Centro Galego de Arte Contemporáneo aporta contexto a cada peza, sendo esta o punto polo que comezamos a navegar no mar: a praia. Deste xeito, a obra inmisce ao visitante na profundidade das augas a través de materiais con significación e peso na memoria de cada un deles. 

    Os documentos atopados na primeira sala de exposición amosan os compañeiros da arte povera que compartiron proxectos con Kounellis que o CGAC acolleu durante a súa historia. Nestes amósanse fotografías e manuscritos que o propio artista grego empregara nuns obradoiros que el mesmo impartira no museo no ano 1997. 

    Albatros, Janis Kounellis- Botiquíns, vendas e velas | Martín Domínguez

    A primeira metade da exposición a protagonizan un conxunto de obras compostas de seccións rotas de barcos que colgan suspendidas fronte placas de aceiro inclinadas, evocando o desgaste e a memoria dos propios obxectos. Tamén atópanse espallados polo chan velas e vendas xunto ás súas respectivas boticas. Nestes pequenos obxectos o artista quere que lembremos que todo o que compón a obra en algún momento pertenceu a xente coma nós que viaxaba nestas embarcacións. 

    Albatros, Janis Kounellis – Pezas de barcos | Martín Domínguez 

    Este proceso industrial pegou máis forte que nunca no mar Mediterráneo a partir do ano 1956. As súas augas foron escenario de moitas escenas de migración ao longo do século XX e todas as imaxes que podemos apreciar non son neutras, nunca o foron para este pintor; Kounellis quere que no fondo sempre teñamos na mente todas as vivencias e vidas perdidas no mar polo mero feito de tentar salvarse e optar a vidas mellores do outro lado da beira. 

    Neste período e no anterior é onde quere situarnos o artista facéndonos unha pregunta: Por que perdéramos a costume de analizar ou poetizar cada anaco da vida marítima para facelo algo tan común e simple a día de hoxe? Onde quedan todas estas lembranzas das que outros facían o eixo principal das súas vidas? 

    Óleo sobre papel, Janis Kounellis. | Martín Domínguez 

    Ao longo da exposición, entre corredoiros e anacos de barcos (ou pezas de recordos, como as chama o pintor grego), barras de óleo sobre papel marcan os nosos pasos para non perder o fío pictórico da obra. Levan por bandeira a tarefa de gardar o recordo do que se está nas profundidades da auga e representan o que iso esperta no sentimento das persoas que viaxaban polo mar. 

    “Candeas” Janis Kounellis. Fonte: Martín Domínguez
    Candeas, Janis Koudellis | Martín Domínguez 

    A Xoia da obra: os mantóns venecianos. 

    Nesta segunda metade, os mantóns venecianos son todo o que podemos ver. Unhas enormes telas colgantes con escrituras de iniciais e algunhas con motivos relixiosos coma o corpo de Xesús baixo o nome de Velas, pinturas, cordas e pedras. 

    Trátase de nove candeas venecianas dispostas en forma de abano que, marcadas polo seu uso, gardan a memoria da súa anterior vida no mar. Todas as imaxes que amosan nos seus gravados tentan coroar a exposición cunha volta de significado: o mar coma espazo de intercambio cultural.  

    A última parte da exposición tamén mostra a fraxilidade da vida humana. O autor trata de representar que, independentemente de onde sexas, sempre podes perdelo todo nas augas que facilitaban o intercambio de experiencias e visións nos anos 50. 

    Candeas, Janis Kounellis | Martín Domínguez 

    Finalmente a exposición de Kounellis despídese cuns anacos de mantón nun marco, facendo recordar o fío narrativo de toda esta viaxe de “mente antiga e arte contemporánea”: “Gardar a memoria. Non só debemos facelo na nosa mente ou nos obxectos que rodean a vida marítima, senón que debemos loitar porque as próximas xeracións tamén poidan entender todo o que se viviu anos atrás. A historia non só se conta de boca a boca”. 

    Esta exposición do Centro Galego de Arte Contemporáneo busca ser un encontro cultural do noso país coas augas que nos rodean e estará dispoñible para visitas gratuítas ata o día 24 de xaneiro de 2027.

    Teas colgando nun marco, Janis Kounellis | Martín Domínguez 

    Martín Domínguez

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela