O mapa das certezas relativas: un percorrido por ‘Illa Ignorada’ no CGAC

Crónica en tres estancias sobre a proposta do CGAC e a comparación entre o discurso teórico e a experiencia real

Sala 3 da exposición Illa Ignorada | Alberto Suárez

O venres 16 de outubro, ás 13:00 horas, visitei o Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC) para explorar Illa Ignorada, unha exposición colectiva que toma o seu título do poemario de Gloria Fuertes Isla ignorada. O proxecto desenvólvese en tres salas consecutivas que propoñen un percorrido predeterminado, deseñado para ofrecer unha experiencia singular. A mostra abrangue temáticas que van dende a perspectiva interior ata a simplicidade e a fraxilidade do individuo, ao tempo que aborda diversas formas de expresar o compromiso cun territorio concreto. Neste contexto, a disposición da exposición establece un vínculo directo entre o marco que ofrece o propio CGAC e as impresións persoais que xorden da experiencia.

Sala 1: A vulnerabilidade

Para este primeiro tramo, plantéxase que “se despreguen os anhelos privados, o corpo vulnerable ou os procesos de individuación” e engade que “a abordaxe da experiencia íntima habilita un escenario de reciprocidade ao asumirse como reflexo das nosas propias inquietudes”. Tras determe fronte ás pezas, coincido co diagnóstico en canto ao compoñente humano: é a estancia onde se palpa unha maior proximidade emocional, unha nudez da alma que se fixa na fraxilidade física e psicolóxica. A reciprocidade cúmplese na medida en que as obras non impoñen unha barreira técnica, senón que invitan a verse reflictido nas mesmas. Non obstante, onde discrepo con ese plantexamento e na suposta calidez do seu reflexo: sentín na sala unha incomodidade solitaria. O espazo amplo e frío do centro acentuou o desamparo dos obxectos vulnerables, transformando o que na orixe se define como un proceso de empatía nun recordatorio algo punzante do propio aillamento individual.

Satélites (2003), de Iñigo Royo | Alberto Suárez

Sala 2: Luz e oscuridade 

Para a segunda sala, propónse un xiro reflexivo ao concebila como “un espazo liminal como advertencia sobre a construción da imaxe e a súa capacidade para modelar a percepción, interrogando os mecanismos de representación da realidade”. Esta parte da mostra destaca por un tratamento moito máis sintético da realidade. Isto obsérvase na obra que aborda o conflito bélico entre Estados Unidos e Irak, onde a crueza documental substitúe a calquera metáfora introspectiva. Percibín de forma nítida a idea de que a luz ás veces acarrea unha profunda oscuridade, e que a propia sombra é capaz de arroxar claridades incómodas. En lugar dun xogo abstracto sobre a arte, a sala transmite un golpe de realidade directa, xa que nos lembra que os medios de comunicación, como na arte, son os mesmos que deciden que sufrimentos se visibilizan e cales quedan relegados á marxe.

Sala 3: Terra 

A terceira e última parada conclúe o traxecto: “aquí cítanse proxectos que se nutren do seu entorno próximo para evidenciar as súas filias e as súas fobias, identificando un imaxinario compartido respecto á conformación do territorio”. Neste punto a exposición aterra de cheo na identidade galega e as pezas son notablemente máis creativas. Sen lugar a dúbidas, existe a necesidade de abordar este tema, visible no peso que adquire a posta en valor da muller e o seu papel vertebrador na comunidade, así como na peza dedicada ao desastre do Prestige. Porén, a miña lectura difire no ton co que se asimila ese pasado: a experiencia ante as obras esperta unha lectura máis potente, onde a creatividade das autoras non só retrata a catástrofe ou o arraigo, senón que actúa como reparación e dignidade comunitaria. 

Atravesar as tres salas de Illa Ignorada deixa a sensación de ter percorrido un labirinto onde a saída estaba á vista en todo momento, que á súa vez actúa como un faro afastado: unha referencia útil para orientarse, mais incapaz de predecir a ruta exacta con cada mirada ás obras dispoñibles.

Quimera (2001), de Regina Silveira | Alberto Suárez 

Alberto Suárez

Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela

Comentarios

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *