
O pasado sábado 10 de outubro a sociedade cultural italiana “Società Dante Alighieri” de Vigo, mellor coñecida como “La Dante Vigo”, organizou unha visita á mostra Dante. Dalí. Esta reúne unha serie de gravados realizados polo pintor catalán para ilustrar a Divina Comedia e que se poderán visitar ata o próximo 15 de novembro no Museo do Mar de Galicia.
Ao chegar ao recibidor do museo, un pequeno grupo de persoas reunidas falaba en italiano sobre as próximas actividades da asociación. A medida que se incorporaban máis participantes, Daniela Sarraino, presidenta de “La Dante Vigo”, repartiu uns panfletos informativos sobre a exposición que estaba a piques de comezar. Unha vez reunidos uns quince asistentes, comezou o percorrido polo museo a través dun corredor e unhas escaleiras que conducían ata a sala onde se atopaban as pinturas.
Xa na sala, Daniela tomou a palabra para presentar a visita. Aínda que a actividade foi levada a cabo pola asociación, as visitas guiadas foron realizadas polas súas voluntarias que se prepararon para compartir os seus coñecementos sobre Dante e a súa obra. A presidenta quixo deixar claro que ninguna delas era experta en arte e pediu aos asistentes que valorasen todo o esforzo que había detrás da iniciativa. A continuación, Beatriz, encargada de guiar ao grupo polo percorrido, presentouse e explicou que aprendera italiano na Escola Oficial de Idiomas. “Non son unha teórica da arte, son unha socia da ‘Societá Dante Alighieri’”, aclarou antes de comezar. Ambas dirixíronse ao grupo en italiano, idioma no que se desenvolvería a visita guiada.
Antes de deterse nos gravados fíxose unha breve referencia a Darío Xohán Cabana, tradutor da Divina Comedia ao galego, que contaba cun espazo propio na entrada da sala. Despois, Beatriz comezou a explicar as obras mentres se apoiaba nunhas anotacións que levaba consigo.
A visita, que durou aproximadamente 45 minutos, seguiu o mesmo percorrido que a Divina Comedia e dividiuse en tres partes: Inferno, Purgatorio e Paraíso. En total, a exposición conta con cen gravados que se distribúen do seguinte xeito: 34 corresponden ao Inferno, 33 ao Purgatorio e outros 33 ao Paraíso. Antes de explicar os detalles de cada ilustración, Beatriz lía un fragmento do poema gravado na parede da sala en italiano e acompañado da súa tradución ao galego. Durante todo o percorrido, Daniela tamén interveu en varias ocasións para completar as explicacións.
Un dos aspectos máis atractivos da mostra é o contraste entre as tres partes do poema, sobre todo entre o Infierno e o Paraíso. As cores apagadas das primeiras ilustracións transmiten unha atmósfera lúgubre e de inquietude, acorde coa experiencia humana que representa esta parte da obra. Entre elas atópase Un diaño lóxico, un gravado no que aparece unha figura comendo a outra. O ambiente cambia ao chegar ao Paraíso. Nesta sección predominan as cores pastel e unha gama cromática máis alegre. Esta diferenza visual entre ambas partes permite apreciar de forma máis detallada como Dalí trasladou os distintos ambientes do poema á linguaxe visual.

As explicacións permitiron coñecer mellor o contexto literario e histórico de Dante. Destacouse a importancia do poeta na evolución da lingua italiana nun momento onde o latín era a lingua culta. Dante empregou o idioma da súa cidade, Florencia, e escribiu a obra nunha especie de “latín transformado” que contribuíu ao desenvolvemento do italiano actual. Tamén se abordou o interese de Dalí pola obra seis séculos despois da súa publicación, nun contexto marcado pola guerra e o auxe da psicanálise. O pintor atopou no universo de Dante unha fonte de inspiración que interpretou a través dos seus soños e do seu imaxinario artístico.
Nunha breve conversación con Daniela puiden coñecer máis sobre o traballo detrás da preparación da exposición. A presidenta explicou que a asociación levaba traballando neste proxecto dende xaneiro de 2026 coa intención de “unir dúas mentes xeniais”. A iniciativa pretende acercar as dúas figuras separadas por seis séculos mediante a interpretación artística que o pintor catalán fixo da obra do escritor italiano.
A pesar de que a visita guiada se desenvolveu totalmente en italiano, o idioma non parecía supoñer ningún obstáculo para os asistentes. Beatriz fixo un gran esforzo por manter a visita nesta lingua, aínda que en certos momentos lle custaba atopar as palabras, facía longas pausas ou tiña que consultar as súas notas. Con todo, as dificultades non impediron que o grupo puidese seguir o percorrido nun ambiente próximo e tranquilo. Mentres algúns asistentes escoitaban atentamente, outros aproveitaban para observar as obras pola súa conta.
Nesta visita tamén houbo espazo para as preguntas e os comentarios. Ao falar do estilo artístico de Dalí, un dos asistentes realizou un comentario que provocou as respostas doutras persoas do grupo: “Para facer estas obras, eu pregúntome se este home tivo que consumir algo”, comentou. Unha muller respondeu “os xenios sempre son excéntricos”, ao que outra engadiu “o que pasa é que nós non os entendemos”. Este intercambio deu lugar a un momento desenfadado e reflectiu a curiosidade que esperta a obra do pintor.
Ao terminar o percorrido, as guías preguntaron aos asistentes se falaban italiano e varios explicaron que estaban aprendendo na Escola Oficial de Idiomas. “Eu aprendín italiano grazas á miña avoa”, comentou unha muller cuxa avoa emigrou dende Italia ata Arxentina. Aquela pequena conversación permitiu coñecer algún dos diversos motivos que levaran aos participantes a achegarse á exposición e a formar parte dunha actividade realizada nun idioma que non todos dominaban por igual.
Entre os asistentes, a experiencia deixou unha impresión positiva. “Foi unha exposición moi interesante e, aínda que non entendín todo á perfección, quedei co máis importante”, comentou un mozo que participou na visita. As súas palabras resumen o propósito dunha actividade que, a través das explicacións das voluntarias de “La Dante Vigo” e das ilustracións de Dalí, achegou o público á Divina Comedia e a dúas figuras claves na arte e na literatura.

Noelia Montaño
Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

Deixa unha resposta