Etiqueta: Padrón

  • Chef Rivera e Alejandro Rivera: “O restaurante forma parte da historia da vila”

    Chef Rivera e Alejandro Rivera: “O restaurante forma parte da historia da vila”

    O restaurante padronés cumple 50 anos en activo, consolidándose como un referente na cociña do concello

    José Antonio Rivera, Chef Rivera, e Alejandro Rivera no seu restaurante en Padrón | Carla del Río Otero

    O restaurante Chef Rivera, un dos establecementos hostaleiros máis recoñecidos de Padrón, celebra este ano o seu 50 aniversario, despois de abrir as súas portas o 19 de marzo de 1976. Fundado polo chef José Antonio Rivera Casal e a súa muller, Pierrette Armero, o negocio continúa coa participación do seu fillo Alejandro Rivera, que acompaña o seu pai nos fogóns. Coincidindo con esta efeméride, a Fundación Amigos de Galicia concedeulles a súa Medalla de Ouro a José Antonio e Pierrette, en recoñecemento á súa traxectoria profesional e ao seu compromiso coa entidade e as súas iniciativas sociais.

    Este ano cumprides 50 anos co restaurante. Tras tantos anos detrás dos fogóns, que queda nesta cociña daquela que comezou en 1976?

    Chef Rivera: Nada, non ten nada que ver. Eran outros tempos, daquela era unha cociña moi arriscada aquí, porque claro, viñamos de cociñar nos mellores restaurantes de Londres, de París, e claro, Padrón é Padrón. E entón, nun principio, case foi un fracaso. Tivemos que cambiar o concepto que tiñamos e adaptarnos un pouco aquí. Sempre tendo en conta que hai que actualizarse, pero aquela idea revolucionaria en Padrón non daba. Póñoche un exemplo, daquela facíamos un tartar de salmón e cando lles dicías que era un peixe cru, dicían: «Estás tolo, a min faimo á prancha». Eran pratos que hoxe en día si que teñen sentido, pero daquela non. E ao final pois tivemos que facer unha cociña máis de aquí, aínda que sempre tivemos presente ir renovando e facendo cousas distintas, claro.

    Que dificultades encontra un restaurante de cincuenta anos de historia para adaptarse ás novas xeracións de consumidores?

    CR: A ver, adaptarse, si, pero tendo en conta sempre que a cociña… A xente, a gran maioría, o que quere é comer. Tamén hai que estar ao día, hai que facer cociña, pero iso dache un cinco por cento de beneficio. Iso dito polo mellor restaurante do mundo. Ferran Adrià, cando lle preguntan que porcentaxe cre que lle gusta este tipo de cociña Michelin e tal, di que un cinco por cento. Claro, un cinco por cento en Padrón non comes. Pero é que non é en Padrón, vouche máis lonxe aínda: en ningún lado. É que é moi arriscado dicilo, pero normalmente un restaurante con estrela Michelin, se non ten algo de apoio por outro lado, só con iso non é negocio, non é rendible. E a proba é que, cando viñemos, quen tamén facía un tipo de cociña estilo estrela Michelin non tiña ningún apoio de fóra para poder seguir adiante.

    Aljandro Rivera: Se non tes ingresos doutro lado, nada.

    CR: E eu aquí, naquela época, non tería ingresos por outro lado. Entón eu tiven que adaptarme, porque se non tería que pechar. Non hai máis.

    Agora están de moda os restaurantes de degustación que poñen pratos moi pequenos, que che cobran cen ou douscentos euros por un menú. Que opinades vós dese concepto de restaurantes?

    CR : Non é rendible. Un restaurante cunha estrela, se non ten outra forma de ingresos non vai chegar a moito. Normalmente, economicamente, un restaurante con estrela Michelin non é rendible.

    AR : Eu non opino o mesmo, de feito,  non vexo que pechen. Vexo que cada ano hai máis restaurantes con estrela Michelin en Galicia e só pecha un cada tres ou catro anos.

    Falabamos antes da innovación. Pensades que coas novas xeracións estanse perdendo as receitas tradicionais? Que credes que está a fallar para que non se retransmitan eses coñecementos?

    AR: Eu penso que son os tempos. A xente non ten tempo para facer unha pota de callos, por exemplo. Despois tamén hai moita xente que vai estudar fóra, entón non está tanto na casa. Antes as familias vivían todas nunha casa, entón era máis fácil que aprendeses a facelo da túa nai ou da túa avoa.

    CR : Home, agora coas películas e todo iso, a xente ten como pouca capacidade de atención. Por iso, polo típico, non? Que estás vendo unha película e, no medio, póñeste a mirar o móbil. Pois entón imaxínate para aprender a facer unhas lentellas.

    E onde credes que está a fronteira entre a preservación da gastronomía tradicional galega e esa innovación?

    CR: Para min non hai, para min é todo o mesmo. Non hai cociña moderna ou cociña tradicional. Hai cociña boa e cociña mala. Ti podes facer unha xelatina pero, con que fas a xelatina? Cun líquido. E como fas ese caldo? Pois, se o fas ben, tes que facelo da maneira tradicional. Despois, en vez de nunha sopa, preséntalo nunha xelatina, pero a base segue sendo a mesma. Para facer as innovacións tes que saber a base da comida.

    Que importancia ten o produto local no restaurante?

    CR: Home, moi importante, claro. A lamprea, por exemplo. A lamprea cómese aquí e en poucos sitios máis. E a lamprea si, é das poucas cousas que nos quedan a nós, porque o salmón non se pode, a troita non se pode, o reo non se pode.. A lamprea, de momento, toquemos madeira, é das poucas cousas importantes, claro. Nós temos xente que vén da Coruña, de Ferrol, a comer lamprea.

    Que considerades que aporta este restaurante á cultura local padronesa?

    CR: Home, a xente ten recordos. Son moitos anos e moitos dos padroneses casáronse aquí, que levamos xa 20 anos facendo vodas.

    AR: Hai moitas veces que ven xente e dinos que teñen recordos de vir comer co seu avó. Tantos anos dan para moito, evidentemente. Forma parte da historia.

    Que estratexias tendes para o futuro?

    AR: Non é fácil. Non, é que ti tes que adaptarte un pouco aos clientes. Podes ir evolucionándoos un pouco, pero tamén en función da xente que che veña, ¿sabes? Non vas coller ti e botar a xente que leva vindo tantos anos. Vas acostumándoos a outras cousas e, se lles gustan, pois podes seguir por aí. E se non, pois tes que cambiar.

    Carla del Río

    Estudante do cuarto curso no Grao en Xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela

  • “Matárono porque era bo”

    “Matárono porque era bo”

    Preséntase en Padrón o filme San Simón na II Edición da Mostra de Cinema Galego FOCO

    Mila Bouzón presentando o coloquio posterior á proxección | Carla del Río Otero

    Sempre me fixo sentir inquieta subir as escaleiras do Centro Social de Padrón. Teñen forma de caracol e un oco entre cada chanzo. Corría a voz no recreo da escola que podías chegar a caer se non subías amodo, agarrada á varanda. Dez anos despois, volvo a sentir ese medo e subo coa maior lentitude que existe no meu corpo. O teatro, se se lle pode chamar así, segue igual que sempre. Cortinas vermellas, longas, de veludo, cobren as grandes xanelas. As butacas, da mesma cor e textura, sitúanse en dirección a un pequeno escenario, onde hoxe se atopa unha pequena pantalla. Lese “San Simón. Duración: 107 minutos”.

    Recíbennos Fernando Rodríguez, membro do colectivo FOCO, unha organización que ten como obxectivo o rescate da memoria colectiva; e a concelleira de Cultura de Padrón, Yolanda Castro. Facía tempo que non se vía tanta xente reunida no Centro Social da vila. Tras unha pequena presentación do festival, comezan a falar do que nos reúne a todos nesta noite de xoves.

    Arranca a proxección. A luz do atardecer reflicte nas cortinas vermellas. As luces apáganse e, lonxe de quedar ás escuras, a sala énchese dunha tenue luz carmesí. Resulta inevitable pensar na ironía que agocha: os “rojos”, como o franquismo denominaba os seus adversarios, foron os mesmos que acabaron entre os muros de San Simón, vítimas da represión dun réxime que os condenaba pola súa ideoloxía. Aquel vermello que agora envolve a sala evoca, sen pretendelo, a memoria dos que sufriron o horror na illa.

    Esta non é a primeira vez que San Simón volve á memoria colectiva como escenario da represión franquista. Porén, nun momento no que o paso do tempo ameaza con afastar as novas xeracións dunha parte fundamental da nosa historia, obras como esta adquiren unha relevancia especial. O cinema convértese así nunha ferramenta imprescindible para recuperar as voces silenciadas, manter vivo o recordo das vítimas e evitar que o esquecemento borre as pegadas dun pasado que non debe repetirse.  “O que vades a ver, mais que para disfrutar, é para reflexionar”, dinos Fernando Rodríguez.

    De súpeto, estamos en outubro de 1936. A represión franquista esténdese por todo o territorio español e comeza a creación dos campos de concentración. Empregan edificios e recintos de todo tipo: escolas, fábricas, conventos, mosteiros, prazas de touros. A Illa de San Simón destaca polo seu illamento. O que fora un antigo lazareto queda reducido a un lugar de encerro e sufrimento, onde o horror da represión eclipsa todo vestixio da súa historia anterior. A aparente calma e beleza da illa contrasta co horror vivido nela. Lamas, a voz en off que se escoita durante todo o filme, recorda o sucedido 7 anos despois.

    O campo estivo vixente de 1936 a 1943. Das 6.000 persoas pasaron por el, morreron o 10% delas. As causas eran a fame, os piollos, as enfermidades que se propagaban entre os encarcerados e, sobre todo, os fusilamentos. Mila Bouzón, investigadora en memoria histórica e veciña de Valga, achéganos nun coloquio posterior á proxección máis datos sobre San Simón.

     Non pasa desapercibida a presenza na sala de dous dos participantes no filme, que dedicaron unha xornada enteira á gravación de tres escenas nas que interveñen como figurantes. Son o neto e o bisneto de Celestino Carbia Campaña, alcalde republicano de Valga cando estalou a Guerra Civil e vítima da represión franquista. A súa participación responde á vontade do director de dar cabida na película aos familiares das persoas asasinadas en San Simón, ofrecéndolles un espazo desde o que recuperar as historias e devolverlles a voz a aqueles que a perderon.

    Durante o seu paso pola illa, Carbia escribiu unha carta na que suplicaba clemencia para evitar ser fusilado. Segundo relata Fernando Rodríguez, na misiva pedía que acudisen a Valga e preguntasen por el. «Recordo que, na carta, Carbia pedía que fosen a Valga e preguntasen por el», lembra. Bouzón, que medrou escoitando da súa avoa as lembranzas sobre o alcalde republicano, resume o seu tráxico destino nunha frase tan breve como contundente: «Matárono porque era bo».

    É precisamente a través da súa familia, que conservou os recordos e mantivo viva a súa historia, como a memoria de Celestino Carbia chegou ata os nosos días. Ese sufrimento conta hoxe tamén cun recoñecemento oficial: o Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática entregou aos seus familiares un documento que acredita a súa condición de vítima da represión franquista. Porén, este recoñecemento non pecha a reivindicación das familias das persoas represaliadas en San Simón, que reclaman que a memoria da illa reciba unha atención pública equiparable á doutros espazos vinculados á represión franquista, como o Pazo de Meirás.

    A medida que avanza o coloquio, a illa queda nun segundo plano e as lembranzas persoais ocupan o centro da conversa. As historias sucédense entre o público, que tamén toma a palabra para compartir as pegadas que a represión deixou nas súas propias familias. Diante de min está o fillo de Satiro, tamén veciño de Valga, que lembra como o seu pai se agochaba nun burato na horta da casa para evitar ser descuberto. «El facía vida normal e a Garda Civil víano polo día, pero pola noite era diferente. Viñan e rexistraban toda a casa». A situación, conta, non cambiou ata que comezou a traballar na Nestlé: «Foi cando empezou a traballar na Nestlé que o deixaron en paz. Interesáballes máis o seu traballo que a súa ideoloxía».

    Cara ao final do encontro, unha voz érguese desde o fondo do teatro. A intervención vai máis alá da valoración da película e apunta directamente á necesidade de transmitir o coñecemento do pasado. «A película está moi ben, pero tíñase que proxectar nas escolas e universidades. Aquí estamos os vellos, pero falta a xente nova, que non sabe o que se viviu neses anos». As súas palabras reciben o aplauso do público.

    A sesión chega ao seu remate, pero queda no aire unha reflexión que atravesa todo o encontro: lembrar o pasado é tamén unha maneira de evitar que as historias das vítimas volvan caer no esquecemento.

    Carla del Río Otero

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela