Categoría: Música

  • Do emerxente ao foco: un novo son chega a Galicia

    Do emerxente ao foco: un novo son chega a Galicia

    O rapero compostelano e impulsor de ‘Boiler Club’, 4Kanoon, fala sobre o auxe da música urbana en Galicia e España: “O público valora o sentimento de atoparse a gusto coa xente coa que comparte unha música en específico”

    Fotografía da segunda edición de Boiler Clvb | Iago Muñiz
    Fotografía da segunda edición de Boiler Clvb | Iago Muñiz

    Mario Benito, máis coñecido en redes e escenarios como 4Kanoon, é unha das voces emerxentes do panorama musical galego de música urbana. A música galega cada vez está máis presente en escenarios nacionais e tamén en xéneros musicais que ata o de agora non se atopaban tan extendidos na sociedade. Hoxe adentrámonos na vida dun compostelano que busca facerse un oco na escena que lideran coñecidos nomes coma 9Louro, Kid Mount ou Lg1do.

    Unha carreira marcada polo xénero escollido

    Por que escolliches a música urbana?

    Eu comecei neste xénero no ano 2023, porque algunhas amizades xa facían cancións urbanas para entón e o urbano sempre me chamou a atención. Por así dicilo: “barrín para miña casa”. O que máis me gusta desta música é a amplia gama de sons que pode haber. Hoxe en día hai unha gran fusión de xéneros, o xénero urbano xa non só implica rapear, podes mezclalo con bases de pop-rock e resultar tamén en sons innovadores, como fai Machine Gun Kelly por exemplo.

    Tes referencias artísticas que che impulsaron a afondar neste mundo?

    Por enriba de todo enfoqueime na escena de Arxentina e Estados Unidos na era do SoundCloud Rapper coma Juice WRLD,  XXXTentation, Duki ou Khea.

    Concerto de 4Kanoon na sala MyClub, en Santiago de Compostela | Iago Muñiz
    Concierto de 4Kanoon na sala MyClub, Santiago de Compostela | Iago Muñiz

    Segues formándote de cara aos escenarios? Qué espera a xente á hora de ir a verte cantar?

    Agora mesmo estou a estudar produción musical, non pretendo vivir diso pero si aprender e profesionalizar máis o meu son de cara á miña carreira como artista. Nos meus concertos destaco a capacidade vocal que traballo e a xente á que lle gusta a boa música en directo adoita valoralo.

    O xénero urbano: en boca de todos

    Por que a xente cada vez simpatiza máis con este xénero no noso país cando, ata agora, non estaba tan extendido?

    Xúntase a fusión dos xéneros que che comentaba antes co factor social. Si que é verdade que cando hai públicos máis pequenos os fanáticos adoitan atoparse moito máis preto dos artistas, e isto fai que o público valore tamén o sentimento de estar cómodo coa xente coa que comparte un gusto musical específico.

    Que pensas que teñen os artistas galegos coma ti que agora fan máis ruido no nacional? Algún talento destacado?

    Pois a verdade e que aquí hai un apoio ao xénero bastante amplo. É verdade que en Madrid ou Barcelona teñen moito apoio pero aquí a xente “vólcase” moito nos seus artistas e iso axuda moito a impulsarnos entre todos. Son moitísimos agora mesmo, pero destaco a Roni GZ, Chiri e Mikeyyy.

    O mundo das festas de música urbana

    Ti organizas a túa propia festa con este xénero por bandeira. Que as caracteriza e que se pode escoitar nestes eventos?

    Valórase a personalidade da festa. Nós con Boiler Club basámonos no noso criterio persoal e dámoslles liberdade total aos artistas e DJs que pasan pola festa, permitíndolles cantar ou pinchar o que eles queiran. É verdade que se ves a alguén facer o que lle gusta, contaxia esa enerxía, que no noso caso sempre o fai, entón  a xente que ven o disfruta máis. Por destacar nomes na nosa, podes escoitar dende MDA, Biberon, Sticky M.A. e Yung Beef ata arxentinos coma os que nomeei antes: YSY A, Duki, algúns americanos… un pouco de todo.

    Fotografía da segunda edición de Boiler Clvb | Iago Muñiz
    Fotografía da segunda edición de Boiler Clvb | Iago Muñiz

    Cres que hai “santuarios” da música urbana en Galicia ou locais que a xente identifica por este tipo de festas? Permaneceron co paso dos anos?

    Si. Fai anos tiñamos Malatesta en Santiago, unha sala que xa pechou as súas portas, Molotov en Vigo… Pero é certo que a día de hoxe con este auxe está a difuminarse un pouco a centralización nestes espazos da música urbana. Agora está surxindo REM en Santiago e Doppler ou Mondo en Vigo. 

    A realidade do xénero, en loita co estigma

    Cres que as institucións galegas axudan o suficiente a eventos deste tipo de música? 

    En absoluto. Sempre poñen moitísimas pegas en calquera clase de evento deste tipo e, por desgracia, moitos rematan cunha cancelación a último momento pese a levar todas as cousas en táboa e ben feitas.

    Con que estigmas cres que segue a loitar este tipo de música por moi coñecida que sexa a día de hoxe? 

    Séguese a loitar contra o estigma dun xénero que xorde co rap na rúa. Isto implica sobre todo o tema das sustancias, situacións controversiais dos artistas que non especifico pero a xente que as saiba identifica do que falo… Créase esa imaxe sobre certos perfís e xeralízase cando non debería ser así. Por sorte, a vida vai evolucionando e xa non se relaciona tanto coa vida nas rúas e demáis asuntos, grazas en parte ás redes sociais que achegaron todo este mundo ao público. 

    Grazas a testemuñas coma a de Mario podemos ser máis conscientes de dous puntos importantes con respecto ao panorama musical actual: o primeiro é que acadar un alto posto na escea require de moita loita persoal e, por último, que os gustos que unen á sociedade na contorna musical mudan cada día máis.

    Martín Domínguez

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • Xurxo Souto, artista coruñés: “O máis importante é que todo o mundo poida ser protagonista da súa propia cidade”

    Xurxo Souto, artista coruñés: “O máis importante é que todo o mundo poida ser protagonista da súa propia cidade”

    O cantante galego fala con emoción tras o cambio da rúa Alcalde Sanjurjo Carricarte da Coruña polo nome dos Diplomáticos de Monte Alto

    Xurxo Souto na modificada rúa Os Diplomáticos de Monte Alto na Coruña. | Damián Suárez Capelán

    Ás veces os cambios non teñen porque ser malos, sobre todo se significan algo positivo. No caso dos veciños da rúa Alcalde Sanjurjo Carricarte, no barrio coruñés de Monte Alto, o que muda é o seu enderezo. Hai unhas semanas, o pleno municipal aprobou a iniciativa de cambiar o nome da rúa, por mor da alcaldía franquista que homenaxea, polo dunha banda que marcou un antes e un despois no barrio: Os Diplomáticos de Monte Alto.

    Co artista Xurxo Souto como vocalista, o grupo bravú consegue facerse un oco no lugar que o viu nacer dun xeito moi especial. Algúns veciños xa o berran: “Imos ser Os Diplomáticos de Monte Alto!”, aínda que para outros o cambio pode ser complicado. Segundo Xurxo, o importante é que a cidade sexa de todos e quizais este pode ser un dos primeiros pasos cara ese camiño.

    Cal foi a vosa reacción tras recibir a noticia da homenaxe co cambio do nome da rúa?
    Nós realmente nin o pedimos nin o esperabamos, polo que foi unha alegría enorme. De feito, foi unha rapaza de Monte Alto chamada Beatriz a que fixo esta proposta e logo xa si que foi xestionado pola agrupación Alexandre Bóveda e levado ao consello polo BNG con apoio do PSOE e coa oposición do PP. Á xente o que lle parece mal é que se lle quite o nome a toda a rúa e a min iso é o que me parece máis bonito, xa que por fin desaparecería o nome dun alcalde franquista, que é unha anomalía nun espazo que é de todas e todos. Para nós é unha alegría marabillosa e aqueles rapaciños que empazabamos naqueles tempos nunca chegarían a pensar que unha rúa do seu barrio levaría o seu nome.

    Que supón para a banda que a iniciativa do cambio parta do barrio e chegue a oficializarse?
    A cuestión está aprobada, aínda que non está cambiado oficialmente, mais parece ser que será nas próximas semanas. Eu mesmo teño unha amiga que vive na rúa e ela xa emprega o novo enderezo e xa lle chegan as cartas sen ningún problema. O máis importante é que todo o mundo poida ser protagonista da súa propia cidade e, no caso da Coruña, é unha honra que se resalce dende Monte Alto. Agora o que falta é ver como o celebramos, porque haberá que festexar que a cidade sexa máis rica, máis diversa e menos tópica.

    “Haberá que festexar que a cidade sexa máis rica, máis diversa e menos tópica”.

    Como de complicado é xestionar unha homenaxe tan diferente como é a de cambiar o nome dunha rúa?
    Cando se fai unha proposta, hai unha comisión de honras no concello na que expertos estudan o caso e despois tense que votar no pleno. O proceso é sinxelo. Ao final un espazo público é un lugar que ten moito valor e que hai que coidar e mimar. É interesante que se poñan nomes que acheguen valores positivos cos que todo o mundo se poida sentir identificado.

    Imaxe da rúa dos Diplomáticos de Monte Alto (antes rúa Alcalde Sanjurjo Carricarte). |Damián Suárez Capelán

    Que vos fai sentir formar parte desta especie de proceso na xestión da memoria democrática?
    Os Diplomáticos representabamos unha parte da sociedade que non aparecía reflectida nos medios e tocabamos unha música dos barrios que estaba desparecida do discurso oficial da cidade. Moitas veces hai comentarios nos que a xente di que se deben conservar nomes da época franquista e é algo que non concibo porque segue sendo honrado nas rúas un réxime que fixo tanto dano a moitas persoas. Neste sentido, sentímonos moi contentos de que a través de nós aparezan reflectidos estes valores nas rúas. É algo precioso.

    “Os Diplomáticos representabamos unha parte da sociedade que non aparecía reflectida nos medios”.

    Cres que a cidade acabará por acostumbrarse ao cambio? 
    Eu penso que a todo nos acostumbramos. O cambio de quitarlle o “l” ao Deportivo da Coruña tamén foi complicado e dicíase que nos roubaran unha letra. É dicir, esos cambios que parecen terribles, ao final afacémonos a eles, sobre todo cando están cargados de connotacións positivas como é no caso do cambio do nome da rúa. Sempre haberá un recalcitrante que dirá que sempre foi doutra forma. De feito, na propia rúa hai un colexio que antes se chamaba Sanjurjo Carricarte e o claustro do profesorado pediu o seu cambio. Agora ben, cómpre destacar que coa mudanza non se quere dicir que o alcalde non fixera cousas positivas, mais no seu momento foi ilexímito porque partía dun réxime ilexítimo.

    Botando unha ollada ao pasado, o camiño da banda ata conseguir esta homenaxe foi moi longo e cheo de grandes recoñecementos. No inicio, cales foron as razóns polas que xurdiron Os Diplomáticos?
    A verdade é que éramos todos rapaces do barrio obreiro de Monte Alto, aínda que viñamos de diferentes aldeas. Nós o que queríamos era facer rock en galego porque naquel momento dicíase que o galego non valía para iso. Ante a situación, decidimos poñer en valor as músicas que escoitabamos nas nosas casas. O guitarrista, Guni, viña de Betanzos e á súa familia gustáballe a música enxebre. O acordeonista, Rómulo, era seguidor dos Chichos e a súa familia escoitaba moitas rancheiras mexicanas. A min encantáme a música folk e, por outro lado, os meus avós fundaron Los Satélites. Deste xeito, mesturamos esas músicas e, aínda que nos dicían que ía ser imposible porque non se falaba galego na Coruña, foi bastante ben e foi moi sinxelo de levar a cabo posto que había algo aí que ninguén formulaba pola visión elitista que existía.

    Damián Suárez

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • 9Louro desborda Arteixo: o futuro da música en galego non coubo na praza do Balneario

    9Louro desborda Arteixo: o futuro da música en galego non coubo na praza do Balneario

    O artista muradán presentou na Feira Histórica o seu novo EP ante unha praza desbordada, aínda que foron os vellos éxitos os que máis voces levantaron

    9Louro o sábado 17 de outubro en Arteixo, nunha abarrotada praza do Balneario | Pablo Añón

    Arteixo levaba toda a fin de semana empeñado en regresar a 1900. Pero ás 23:01 da noite do sábado, a viaxe no tempo sufriu unha avaría: na praza do Balneario apareceu 9Louro e, con el, unha multitude que non cabía no espazo previsto para recibila. A carpa estaba ateigada e, fóra dela, entre os seus laterais e os arredores, había xente resignada a escoitar o concerto sen conseguir ver o escenario. A XXV Feira Histórica celebraba “25 anos de lembranzas”, aínda que o espectáculo máis concorrido da noite falaba, precisamente, do que está por vir.  

    Minutos antes, a mesma praza ofrecera outra fotografía. Ortiga, programado para as 21:30, puxera a súa mestura de ritmos verbeneiros e cumbia ante un público notablemente máis reducido. Non é unha medida da calidade do seu directo, senón máis ben da capacidade da convocatorio do seguinte. Ata Arteixo chegaran seguidores de Santiago, Caldas ou Lugo. A idade media baixaba a ollo confore se achegaba a hora de Martín Louro. Predominaban os adolescentes e os vinteañeiros, había trintañeiros e tamén pais e parellas moito máis veteranas que miraban o escenario coa curiosidade de quen non entende de todo o que está a pasar, pero sabe que algo está a pasar. Seica o feito de que o groso das cancións de 9Louro falen do tema universal por excelencia, o amor, teña algo que ver.  

    O de Muros comezou cunha pequena declaración de intencións. En lugar de disparar de saída Pelijroso, o seu “seguro” para prender calquera festa, escolleu 0 estrés, do EP NO SINTO=, publicado por sorpresa o 9 de outubro. Contravindo as dinámicas de distribución da industria actual, non houbo unha longa campaña de sinxelos de adianto. Son cinco temas novos, doce minutos de música e unha produción confiada a 17., nunha etapa que se afasta da colaboración habitual con Yuly. Iso si, Pelijroso chegou xa no segundo posto do repertorio. Renovarse está ben, mais prescindir dos seguros de vida tampouco fai falta. 

    Tras Un silensio, que non atendeu á literalidade dos coros que xerou no público, Louro parou para mirar arredor. “É unha ida de olla a de xente que hai aquí”, recoñeceu, antes de pedir un aplauso para os propios asistentes. Contou que viña de actuar en Madrid e de pasar o mércores e o xoves cunha gastroenterite. Non se lle notaba na enerxía. Coas novas lájrimas, jastalo en ti ou si me matas chegou tamén un espectáculo máis coreografado, cun especial protagonismo nos temas novos dos seus catro habituais bailaríns. O directo gañou en imaxe, aínda que non sempre en resposta popular. Semella que hai versos que precisan máis dunha semana para instalarse na memoria. 

    A excepción foi sei que…. O propio cantante presentouna como unha das súas favoritas e advertiu de que tiña un retrouso moi sinxelo. Foi unha das novidades que mellor atopou o camiño ata a xente. Coas demais, o entusiasmo estaba máis nos corpos que nas letras. Non é un problema menor nin un fracaso. É a distancia normal entre publicar un disco e lograr que centos de persoas cho devolvan cantado. Sobre todo cando o teu catálogo xa inclúe cancións que non precisan presentación.  

    De feito, bastoulle con preguntar se había “moito bachatero” en Arteixo para que Vieta fixese o resto. Tamén recuperou dame1dame1, publicada no verán. Se a feira convidaba a retroceder 126 anos, o cantante parecía máis interesado en manter o período estival vivo. En zona vella confirmou o oficio dos seus máis clásicos, e Veráns colocou o concerto noutra temperatura. Para o final deste tema reapareceu Ortiga. Os dous reclamaron aplausos un para o outro. Foi un xesto breve, pero expresivo dunha escena galega actual na que os artistas se acompañan, comparten cancións e medran sen necesidade de representar unha guerra por ver quen ocupa o primeiro posto do cartel. 

    Louro agradeceu expresamente que a música urbana en galega reunise semellante público e desexou que continuase sendo así. Ese ghallegho de gheada e seseo que fai bailar a xente soa tan natural nas súas cancións, como na súa maneira de falar entre tema e tema. E aí estaba, nunha vila castelanizada que festexaba as tradicións de hai máis dun século, unha multitude cantando de memoria outras formas de vivir a lingua. Ata a roupa levou selo local: agradeceu ao Café Santa Bárbara a peza que vestía, co 15142 de Arteixo estampado. A identidade, no lugar que acolle a sede da principal empresa de moda do mundo, tamén cabe nun código postal.  

    9Louro, falando co público entre canción e canción no seu concerto en Arteixo | Pablo Añón

    Houbo outro código, esta vez luminoso, cando Fíos acendeu os flashes dos teléfonos e fixo da praza un pequeno enxame de vagalumes electrónicos. A imaxe resumía o modo actual de asistir a concertos: cantar, bailar, gravar e iluminar, ás veces todo á vez. Logo veu Non me culpes, sen LG1DO, pero cunha letras adaptada á festa de Arteixo; e, antes de Eu e ti, o cantante propuxo un “test do amor” e pediu ás parellas que se desen a man. O romanticismo, visto así, ten pouco de privado e bastante de xogo compartido.  

    Na recta final, Eu e ti e Os meus males, fixeron evidente onde seguía estando o centro emocional do setlist. Os seus primeiros acordes levantaron voces que os temas novos non conseguiron convocar coa mesma forza. Nin me emosiono puxo o punto final cunha actitude desafiante —esa que se pode permitir o mesmo artista que canta “Eu non dixen que fora o primeiro, brother/ pero eu cambieino todo/ Porque os nenos aprenden ghallegho pa’ cantarme os temas no bolo/ Si non levan a hoodie de Adidas, flexean o polo de Polo”, porque efectivamente el é un dos culpables de que a mocidade empregue o galego para cantar nos seus concertos—, aínda que sen superar esa última descarga de complicidade. Tampouco houbo bis nin unha reclamación de “outra”. O recital rematou, simplemente. Quizais esa vella “lei do rock” de marchar, facerse de rogar e volver ao escenario tampouco teña xa sitio na Feira Histórica. O que o ten, visto o visto, é a música urbana na lingua propia.  

    Pablo Añón Cousillas

    Estudante do cuarto curso do Dobre Grao en Xornalismo e en Comunicación Audiovisual na Universidade de Santiago de Compostela

  • Guitarra, voz e proximidade: Fernando Tato presenta o seu novo EP no Modus Vivendi

    Guitarra, voz e proximidade: Fernando Tato presenta o seu novo EP no Modus Vivendi

    O cantautor coruñés interpretaba “El propio funcionamiento de las cosas” este xoves 15 de outubro a pé de escenario no pub compostelán

    Fernando, á dereita, e Marcos, o seu guitarrista, á esquerda, tocando no Modus Vivendi | Catuxa Rodríguez

    Son as 21.00 dun xoves en Santiago de Compostela e a capital galega déixanos desfrutar dunha desas noites, escasas pero agradables, nas que a temperatura convida a saír ás rúas. Á súa vez, Fernando Tato está a piques de comezar a presentación do seu novo EP, “El propio funcionamiento de las cosas”, no local Modus Vivendi, na Praza de Feixoó.

    O cantautor de Narón volve aos escenarios de proximidade con nada máis que a súa voz, dúas guitarras e unha colección musical desinhibida que pide ser tocada en directo. Trae unha proposta sinxela en acústico que reúne a aqueles que se atreven a entrar pola pequena porta do pub compostelán. Bo ambiente, proximidade e sentimentalismo: crónica dun tímpano máis que satisfeito.

    A xornada comeza antes de tempo cando, quince minutos antes da hora de inicio, escóitanse os primeiros acordes. Unha melodía básica que fai que os máis impacientes xa se senten a escoitar mentres outros seguen coa conversa que sempre se adoita dar con unha copa de viño na man. Ultímanse detalles e as escasas 20 persoas que nos acercamos a escoitar hoxe a Fernando agardamos sentadas pola apertura do show, coma quen agarda por un agasallo de Nadal.

    O concerto arrinca con puntualidade acompañado dunhas palabras do cantautor agradecendo a todos aqueles que decidiron estar hoxe aquí. “Eu mañá traballo ás 10.00 en A Coruña, pero aquí estou!”, escóitase polo baixo. Sen máis dilación e tras un “Vámonos, atento Marcos” de Fernando, comeza esta actuación en acústico en formato de dúo, entre Fernando Tato á guitarra española e o seu guitarrista, Marcos, á eléctrica.

    O repertorio de hoxe constrúese arredor da combinación das novidades do EP co material dos seus álbums máis antigos, todos eles seguindo a liña temática do amor frustrado, da soidade, de persoas que veñen e van, de cousas que rompen… “Ahora seguimos con más canciones felices y esperanzadoras”, chanceaba o propio Fernando co público sobre a fixación dos seus temas. Aínda así, as letras contan con temáticas recoñecibles e sen adornos que permiten identificarse entre as súas liñas.

    O escenario do Modus Vivendi cos instrumentos dos intérpretes | Catuxa Rodríguez

    Unha vez rematan as tres primeiras cancións, o público fúndese nun longo aplauso e en comentarios de ovación que se estenden ata cada recuncho do local, “Bravo! Guapo!”, escoitábase. Só fai falta a súa voz, dúas guitarras e unha noite de cancións de amorpara encher o Modus Vivendi de emoción e sentimentalismo.

    Respírase un aire de proximidade que naturaliza calquera tipo de intervención entre o público e o autor, pois as interaccións entre ambos son constantes. “Yo vine por la música pero me voy siendo fan de un nuevo artista para mí”, declaraba unha muller do público.

    O setlist vaise esgotando e a emoción do público vólvese inversamente proporcional, pois os aplausos e os movementos de cabeza ao ritmo dos acordes van en aumento. Case chegando ao final chega o clímax cando, neste petit comité, Fernando avanza unha canción exlcusiva. “Acabamos de llegar de madrid de hablar con el productor” confesaba, polo que a expectación é máxima.

    O ambiente do local ofrece un espazo de conversa e proximidade, pois o tamaño do lugar súmase a unhas luces cálidas e concretas que animan a calquera a adherirse como espectador. Por isto é que, a medida que o concerto vai medrando, tamén o fai o aforo do Modus Vivendi, que no final do evento xa case non permite que ninguén máis entre por risco de rebordar a escasa capacidade.

    Despois do concerto puidemos falar con Fernando e explicounos que a elección deste lugar foi precisamente por iso, pois ademais de frecuentalo na súa xuventude, “es más mítico que la propia catedral”, dicía, “propicia un ambiente distinto, disfruto mucho estar a medio metro de la gente”.

    Antes de rematar o artista aproveita para explicar o funcionamento da billeteira inversa, que é pola que se rixe o concerto. “Pasar la gorra de toda la vida”, dicía. A billeteira inversa consiste en que es ti quen decide canto vale o concerto, depositando ao final do mesmo os cartos que ti consideres. Neste caso, a aportación mínima suxerida son cinco euros.

    “Decirte adiós” é a canción escollida para despedir esta xornada musical, que entre risas e bromas acompaña aos agradecementos do artista cara todo o seu equipo e ao público presente. Un evento inesquecible que aproxima aos pequenos artistas un paso máis da resonancia na industria musical e que permite desfrutar da boa música nos recunchos máis pequenos de Santiago de Compostela.

    Catuxa Rodríguez

    Estudante do cuarto curso do Dobre Grao en Xornalismo e en Comunicación Audiovisual na Universidade de Compostela

  • A proba de vista: así foi o multitudinario concerto de Malú no San Froilán 

    A proba de vista: así foi o multitudinario concerto de Malú no San Froilán 

    A aglomeración da praza chegou a inundar rúas paralelas | Carlota Millor
    A aglomeración da praza chegou a inundar rúas paralelas | Carlota Millor

    A cantante reuniu a miles de persoas na praza da Horta do Seminario nunha das citas máis multitudinarias das patronais lucenses 

    Dende a publicación do cartel musical das festas o pasado agosto, o concerto de Malú prometía ser, con permiso das casetas de polbo, o prato forte deste San Froilán 2026.  

    Os lucenses sempre responden ante as súas patronais, pero o vivido durante a noite do 9 de outubro superou, para moitos, as expectativas e os límites do aforo permitido en plena rúa.  

    A praza da Horta do Seminario, escenario histórico dos concertos de San Froilán dende hai máis de 15 anos pola súa localización céntrica e a súa proximidade á entrada do recinto feiral, non deixou libre nin un só recuncho. A densidade do público percibíase xa dende a avenida Ramón Ferreiro, onde moitos, sen éxito, trataban de facerse oco ante a imposibilidade para chegar ao centro da praza. 

    Nin sequera as rapazas que levaban acampadas en primeira fila un día enteiro puideron asegurar un bo rango de mobilidade durante o concerto. Co espectáculo xa empezado, os fans máis rezagados ían collendo sitio onde podían: facendo equilibrio sobre a herba dos xardíns do seminario, agochándose por detrás das árbores que pechan a praza á dereita ou, incluso, colocándose detrás do escenario para, polo menos, poder escoitar a Malú dalgunha forma.  

    Punto de cruce entre o recinto feiral e a praza da Horta do Seminario | Carlota Millor

    E é que a vista non foi o único sentido que houbo que forzar para poder gozar do concerto da madrileña. Ás queixas por “non ter un sitio en toda a cidade para facer un concerto destas dimensións”, acabaron sumándose berros illados de persoas que aseguraban non escoitar ben a voz da cantante. 

    “Encima de que case non a vexo, oio máis aos que teño aquí ao lado que a ela”, comentaba unha muller de mediana idade coa súa parella. Pasaban xa das 22.30 da noite, o concerto alcanzaba o seu ecuador e ela aínda non conseguira facer ningunha foto do escenario, partido á metade no seu rango de visión pola póla dunha árbore.  

    As limitacións técnicas quedaron totalmente evidenciadas apenas uns minutos despois, cando un corte de luz repentino desarmou completamente o escenario. O público, lonxe de culminar as protestas con algún tipo de queixa maior, decidiu solidarizarse con Malú e seguir cantando pola súa conta, iluminando a Horta do Seminario con miles de luces móbiles. A cantante agradeceu o xesto e non dubidou en sumarse á causa, acendendo a lanterna do seu propio teléfono e bailando sobre o escenario ao compás que marcaba o canto dos seus fans.  

    Este canto a capela conxunto acabouse convertendo nun ensaio previo a todo o que estaba por chegar. Cando a enerxía eléctrica volveu, fíxoo acompañada dun novo (e mellor) estado de ánimo do público e tamén dalgunhas das cancións máis míticas de Malú. Os acordes de A prueba de ti, Blanco y Negro ou Toda conseguiron deixar atrás as malas sensacións e unificar o sentimento das miles de persoas congregadas fronte ao escenario. Xa non importaba ver a Malú entre póla e póla, ter que afinar o oído ou facer de corredor cada vez que algún descoñecido intentaba facerse paso ao teu lado entre a enorme masa de xente. O único que primaba era a música que desvelaba o verdadeiro propósito polo que tantos lucenses e amantes do San Froilán se congregaban nese punto exacto da cidade.  

    Foron moitos os que, despois de escoitar os grandes éxitos da cantante, optaron por marchar sen ver acabar o concerto para evitar a avalancha de persoas que se auguraba ao rematar. Outros, como un grupo de cinco rapaces que fixeran media hora de traxecto para chegar ata Lugo (e outra tanta de aparcamento), aproveitaron os ocos que ían quedando libres para tratar de achegarse un pouco máis ao escenario.  

    Tanto eles como o resto de fans que quixeron quedarse a ver o espectáculo ata o final puideron descubrir a sorpresa que Malú tiña preparada para poñer o broche de ouro ao concerto. Aínda que fixo amago de rematar o repertorio ao ritmo de Primer Amor, a cantante volveu a subir ao escenario tras uns segundos de silencio para facer un bis e despedir ao público lucense cunha versión acústica de Aprendiz, a súa primeira canción. 

    Ao finalizar o tema, Malú quixo agradecer o cariño recibido durante o concerto e puxo énfase na importancia de “gozar dos momentos tan especiais que regala a música cando se comparte”.  

    Lonxe do que puideron esperar os primeiros fugados, o desaloxo da praza tras a despedida da cantante produciuse sen apenas incidentes, lamentando soamente o mareo dunha anciá pola calor e as queixas dos rapaces por non poder gravar ningún vídeo decente para as súas nais.  

    “Escoitáchelos?”, preguntou a muller de mediana idade ao seu marido. “Aínda queda futuro”.  

    Para os concertos na praza do Seminario? Quen sabe. 

    Para o San Froilán? Seguro. 

    Carlota Millor

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela