Autor: Lara Gómez

  • Rubén González: “As librarías de barrio son a resistencia”

    Rubén González: “As librarías de barrio son a resistencia”

    Hai apenas tres semanas que Rubén González levantou por primeira vez a persiana de O Desvío, a libraría independente que abriu no barrio vigués do Calvario

    Escaparate de O Desvío | Lara Gómez

    O proxecto naceu a mediados de agosto como unha conta de Instagram, sen local nin libros, e financiouse en parte grazas a unha campaña de micromecenado en Verkami. Hoxe xa é un pequeno refuxio para lectores que buscan algo distinto do que ditan as listas de vendas.

    Facer barrio dende o mostrador

    Que consideras que fai diferente o teu modelo de negocio das grandes librarías?

    Ante esta pregunta, Rubén González explica que a idea de O Desvío é “volver un pouco á esencia” do que eran as librarías nun comezo. Para el, a clave está en “a proximidade, ao final, coa persoa que está detrás do mostrador”.

    O seu obxectivo, afirma, é “facer barrio” e conseguir que cada persoa que entre pola porta “conte e signifique algo, que non sexa soamente un número”. Por iso tampouco é casual a localización do local, que non está no centro de Vigo, senón no barrio do Calvario. O que busca O Desvío é ofrecer un lugar onde poder charlar con quen está detrás do mostrador, deixarse recomendar e xerar unha retroalimentación mutua, construíndo relación coa clientela.

    “Que cada persoa que entre pola porta conte e signifique algo”

    Se ten que quedar cun valor imprescindible para este proxecto, non dubida: “a selección”. Quizais por iso, cando lle preguntamos como empezou a súa idea de crear este negocio, matiza a palabra antes de responder. Conta que é lector dende hai moitos anos e que sempre lle pareceu que en Vigo facía falta un espazo coma este. Co tempo e por cousas da vida, xurdiulle a oportunidade de levalo a cabo.

    En entrevistas previas á apertura, González xa explicara que se lanzou a materializar a idea tras quedar sen traballo, coa intención de montar unha libraría pequena “con criterio propio e sen intentar telo todo”.

    Que se pode atopar nesta libraría

    Á pregunta “que libro non venderías nunca, aínda que cho pedisen todos os días?”, a resposta chega entre risas: “Hai tantos”. E pon nomes: “Algún de Pérez-Reverte ou algo así. Carmen Mola, estas cousas”. Iso non quere dicir que O Desvío lles peche a porta aos superventas, que tamén teñen oco, pero non levan o protagonismo: comparten andel con ensaio social, historia, cómic ou exemplares descatalogados. Rubén deixa claro que no Desvío se fai unha criba en función dos valores e da liña ideolóxica que sustentan o proxecto.

    Cando lle preguntamos se ten algún libro que marcase algunha etapa da súa vida, a resposta é La educación de un ladrón, de Edward Bunker. “Gustoume moitísimo, a verdade, cando o lin”, recorda. Son as memorias dun autor que pasou boa parte da súa mocidade entre reformatorios e prisións antes de converterse nun escritor de culto, unha historia sobre como a literatura pode desviar o rumbo dunha vida.

    Libros no interior do Desvío. Lara Gómez
    Libros no interior do Desvío. Lara Gómez 

    Sobre se existe un libro da súa libraría capaz de gustarlle a todo o mundo, móstrase prudente: “Que guste a todo o mundo é complicado”. Considera que a literatura “é bastante particular”, aínda que “o que está ben feito, aínda que a ti non che guste, sabes recoñecelo”. Por iso aposta polos clásicos e cita Noites brancas, de Dostoievski.

    “O que está ben feito, aínda que a ti non che guste, sabes recoñecelo”

    Ensaios para repensar e unha axenda por estrear

    “Fálanos un pouco sobre o novo club de lectura”, pedímoslle. González aclara que “é máis do espazo que meu”, xa que non o coordina el, senón unha rapaza de O Fío, que exerce de dinamizadora. Iso si, o club aproveita que O Desvío está moi centrado no ensaio, “que é o que a min me chama máis como lector”. Explica que hai un boom de clubs de lectura, pero case todos son de narrativa. Por iso queren apostar por este xénero, con textos que non sexan demasiado densos e que dean para debater.

    Á cuestión de que proxectos quere implementar proximamente, asegura que a súa intención é dinamizar o espazo “o máximo posible”, máis alá de que cada proposta lle interese máis ou menos a el persoalmente. Xa están apalabrados un curso de dirección cinematográfica e outro de fotografía e escrita, “algo creativo diferente”, ademais de lettering e “algunha cousiña máis” que irán concretando. Tamén ten pendente a biblioteca do local: “Cando a vida me dea un respiro, intentarei darlle o peso que merece”.

    Dúas palabras

    Para rematar, ao pedirlle que complete a frase “as librarías de barrio son…”, Rubén González responde sen pensalo: “A resistencia”. Unha definición que resume ben o que pretende O Desvío no Calvario: un lugar onde mercar libros con calma, deixarse recomendar e saír, como suxire o seu nome, do camiño de sempre.

    Lara Gómez

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • Federico, a flor de pel: chega ‘Un poeta perdido en Nova York’ a Vigo

    Federico, a flor de pel: chega ‘Un poeta perdido en Nova York’ a Vigo

    O Concello de Vigo unha vez máis sorprende co seu plan cultural, dentro de VigoCultura, este sábado 17 de outubro, ofreceu a obra Un Poeta (perdido) en Nueva York que mestura os versos de Lorca coas cartas que escribiu á súa familia. É unha viaxe íntima na que o público rematou buscándose a si mesmo

    Federico escribindo aos seus pais. | Lara Gómez Balado

    Un sábado de outubro, ás oito da tarde, o Auditorio Municipal do Concello encheuse para ver a Lorca. A función forma parte de VigoCultura, o ciclo municipal de outono que ofrece teatro a prezos populares. Esta vez trouxo unha montaxe con Premio Max 2026 e xira internacional: Poeta (perdido) en Nueva York, de El Aedo Teatro. Por oito euros, Jesús Torres, autor, director e intérprete, contou a viaxe de Federico a unha cidade que o cambiou para sempre.

    Se tiña algunha dúbida sobre se o teatro estaba realmente morto, o aforo completo acabou con esa idea que rondaba a miña cabeza antes de que se apagasen as luces. A sala reunía xente de todas as idades e unha gran expectación que inundaba o patio de butacas.

    A función arrancou cun prólogo de La zapatera prodigiosa, unha obra que marcou a infancia de Torres e tamén a de quen escribe. Antes de comezar, Torres saíu como o “autor” e explicou que é para el a obra de Lorca e que iamos ver. Non pediu indulxencia ao público senón atención para o protagonista e para a historia de Federico en Nova York. Torres presentou a representación como unha declaración de amor e antes de converterse en Federico pechou a intervención cunha frase moi acertada e atribuída a Neruda: “A Lorca non fai falta entendelo senón amalo”.

    A montaxe enfronta os poemas de Poeta en Nueva York coas cartas que Lorca mandaba aos seus pais e coa simboloxía característica do autor, como a súa lúa de prata, tan presente coma el mesmo no escenario. A obra divídese por estas cartas, e entre elas aparecen fotografías reais da viaxe que sitúan o espectador no Nova York do crack do 29: unha cidade caótica, pero tamén chea de oportunidades e liberdades que na súa querida Granada non existían, Federico neste novo mundo buscou o que sempre buscara en España, sentirse amado e poder ser poeta sen medo ás consecuencias queisto podería ter. Jesús Torres dálle vida a Federico García Lorca nunha montaxe que percorre a súa experiencia en Nova York.

    Jesús Torres dálle vida a Federico García Lorca nunha montaxe que percorre a súa experiencia en Nova York. | Lara Gómez Balado

    Cun ton intimista pero tamén en momentos cómico, amosou un Federico que a miúdo ten que disfrazarse de Lorca. É o poeta querido, brillante e simpático que todos esperan, mentres por dentro se sente só e co corazón desencaixado, sen saber cal é o seu lugar.

    Esa máscara resulta familiar, porque calquera puxo algunha vez unha fachada e unha cara mellor da que realmente tiña. Tamén oíu esa voz de impenetrable aceiro que persegue o protagonista en todas as escenas e que sabemos que atormentou a Lorca durante practicamente toda a súa vida.

    A lúa de prata atravesa toda a montaxe. É o que Federico busca sen descanso, pero tamén simboliza a morte. A lúa é a súa amiga, o seu amor e a súa necesidade de vivir, e á vez é o que acaba por desesperalo. A ponte de Harlem aparece como lugar de decisión e formula a dúbida de se o protagonista é un poeta abandonado ou un amante tolo. Entremedias óense os ecos das súas grandes personaxes: aquela muller Yerma, as fillas de Bernarda, a noiva de Bodas de sangre, a súa amada zapateira… Todas levan consigo algo de Federico, e Federico leva algo delas baixo a súa pel.

    Federico nun bar. | Lara Gómez Balado

    A posta en escena foi moi vistosa. Unha escenografía xiratoria, a medio camiño entre reloxo e espello, proxectaba imaxes da viaxe de Lorca, provocando no público un sentimento moi vivo, por momentos parecíamos presenciar o home das fotografías no propio teatro e non o actor que o interpretaba. O xogo de luces foi impresionante e espectacular, deu sentido a toda a historia e achegou un toque fantástico á trama que envolveu a sala ata o final da función.

    Cara ao final da obra houbo un cambio de ton. O poema final fala da morte e do que lle arrebataron a Lorca. A Lorca arrebatáronlle a súa poesía, o único que tiña, pero a Federico arrebatáronlle a vida, na súa Granada e aínda non puidemos atopalo.

    Ao acenderse as luces, unha longa ovación con aplausos e asubíos encheu o auditorio durante minutos. Antes de erguerme da miña butaca, oín comentar a un grupo de adultos que non lembraban que a súa etapa en Nova York fose tan escura e que esperaban poder saber máis sobre Federico, porque nunca era suficiente. Despois da función e só a un paseo da casa, todos os presentes marchamos cun anaquiño máis de Federico, que non de Lorca, nos nosos corazóns.

    Lara Gómez

    Estudande do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela