Autor: Ana González

  • Jacobo Pérez, alcalde de Caldas de Reis: “É moi reconfortante ver como todo o traballo levado a cabo serviu para algo”

    Jacobo Pérez, alcalde de Caldas de Reis: “É moi reconfortante ver como todo o traballo levado a cabo serviu para algo”

    Jacobo Pérez explica o acordo acadado entre administracións e veciñanza para desviar a Variante Oeste e evitar o impacto nos núcleos habitados

    O alcalde nunha das zonas ás que máis afectaba a Variante Oeste | Ana González

    Despois de tres meses de incertezas e intensas mobilizacións nos tramos afectados polo proxecto, o concello de Caldas de Reis confirma a paralización do trazado orixinal da autovía de acceso ao porto de Vilagarcía de Arousa dende a AP-9.

    O proxecto inicial, que contemplaba a expropiación e derrubamento de case medio centenar de vivendas familiares do municipio, quedou definitivamente descartado este pasado setembro despois de longas negociacións por parte do concello, as plataformas de veciños afectados e as delegacións do goberno. O novo proxecto que se levará a cabo discorrerá por unha nova ruta alternativa que evita os núcleos habitados.

    Para coñecer como se levou a cabo toda esta situación falamos con Jacobo Pérez Gulín, alcalde de Caldas de Reis, para saber como se xestionou esta crise e como ven dende a veciñanza esta victoria.

    O alcalde, Jacobo Pérez, nunha das zonas máis afectadas pola Variante Oeste. | Ana González

    Dende o momento no que se coñeceu as zonas polas que pasaba este proxecto da Variante Oeste apareceu unha gran oposición veciñal. Cal foi a actuación por parte do concello ante esta situación?
    Nós dende un primeiro momento posicionámonos de forma contundente de parte dos veciños. Ao coñecer a intencionalidade de realizar este proxecto, comezamos a mobilizarnos en diferentes reunións coas distintas administracións correspondentes e tamén co delegado do goberno, Pedro Blanco, reunión á cal fun con distintos representantes das plataformas de veciños. Estas eran reunións nas que pedíamos de forma reiterada que se buscasen solucións que afectasen de forma mínima aos veciños dos concellos e que fosen conscientes de toda a problemática que estaba supoñendo en todas as parroquias afectadas.

    “Nós dende un primeiro momento posicionámonos de forma contundente de parte dos veciños”

    Falando de plataformas veciñais, cales eran as parroquias máis afectadas por esta variante e de que forma podería afectar a Caldas que se levase a cabo ese proxecto?
    As parroquias máis afectadas por esta variante eran Godos, Saiar, Bemil, Arcos da Condesa e Santa María. De oito parroquias rurais que ten o concello, cinco estaban afectadas, porque dentro do estudo deste proxecto había seis alternativas e en función da que se escollese podía afectar a unha parroquia ou a outra. Principalmente a que máis afectada estaba era Godos porque todas esas alternativas nacían alí entón en función de cal se escollese afectaba a unha parte ou a outra, polo que nese caso sería de falar de destrozo en calquera lugar. Se falamos xa de como afectaría a Caldas centro, que non pasen os vehículos pesados por aí sería beneficioso, xa que non se formarían retencións en horas puntas, pero consideramos que non era unha solución compensatoria se temos en conta todo o dano que ocasionaría.

    Veciños das parroquias de Caldas de Reis protestando pola realización da variante | Martina Miser (La Voz de Galicia)

    E cal foi a resposta por parte das delagacións ante estas peticións?
    Eu persoalmente considero que entenderon a nosa postura, foi unha resposta receptiva polo menos por parte das delegacións correspondentes, que intentaron buscar solucións e transladarlle ás partes superiores todo o que podería repercutir que se levase a cabo este proxecto.

    E, xa que di que por parte das delegación entenderon a vosa postura, cal cres que é o motivo polo que querían levalo a cabo dende un primeiro momento?
    Nós entendemos que eles quixeran facer un acceso ao porto de Vilagarcía porque é, cando menos, estratéxico para o Estado e que pensasen tamén que a realización deste proxecto sería moi importante á hora de reducir tráfico por todos os camións que terían que pasar polo centro da vila. O problema é que esa suposta situación que eles plantexaban non ía mellorar a situación, ou non a mellora tanto, como para perxudicar de forma tan grande ao futuro de parroquias como Godos, a máis afectada polo proxecto, ou ás parroquias do concello de Portas que tamén se vían moi afectadas. Tamén entendemos que esta proposta é, medioambientalmente falando, a proposta máis ecolóxica de todas, ao contruirse na zona do río con menos risco de inundación, pero tamén temos que ter en conta que Caldas está bañada por dous ríos e o risco de inundación podía seguir aí. Nós de todas formas non temos a capacidade técnica para ir en contra dun estudo ambiental, pero si que a temos para tratar o estudo social, demográfico e económico que acarrea a realización deste proxecto e todo o impacto negativo que toda esta variante fai.

    Estudo do novo proxecto | Imaxe cedida polo Concello

    Por parte do Partido Popular de Caldas de Reis (a oposición) levaron a cabo unha iniciativa tamén para recoller sinaturas e paralizar este proxecto. Que vos pareceu dende o concello esta iniciativa? No caso de que a situación houbese ido a máis, seríades capaces de formar alianza con tal de parar a realización desta variante?
    Por suposto, nós dende un primeiro momento consideramos que isto non era un tema para polarizar nin diferenciar entre bos e malos, estabamos todos ao tanto da situación e como se di normalmente: todos postos á unha. Ao final o importante é que non se realizase todo ese dano sobre o noso concello e, no caso de que fose necesario colaborar, cremos que por ambas partes sería de boa acollida.

    “Ao final o importante é que non se realizase todo ese dano sobre o noso concello”

    Xa para rematar, podería contarnos como recibiron no concello a nova proposta de proxecto? Como se vería afectado o concello desta forma?
    Pola nosa parte estamos moi contentos por esta nova proposta, xa que afectaría de forma mínima ao municipio e ás súas parroquias e, polo tanto, non afectaría tampouco aos veciños e ás súas vivendas, que dende un primeiro momento era o que máis nos preocupaba. Este novo proxecto plantexa unha forma de conectar ambas partes, a AP-9 e o porto de Vilagarcía, sen afectar a ningunha zona residencial. Sería un par de quilómetros máis pero non se levaría a cabo ese destrozo do que falabamos antes. É moi satisfactorio ver como todo o traballo levado a cabo dende o concello e dende a veciñanza non foi en van e como se puido buscar unha solución coa que todos puidésemos estar conformes.

    Ana González Chogó

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • Un micrófono aberto para as autoras galegas no Día das Escritoras 

    Un micrófono aberto para as autoras galegas no Día das Escritoras 

    O programa dirixido pola xornalista Lara Salgado traslada os micrófonos da SER á Biblioteca Ánxel Casal para achegar ao público a figura das mulleres na literatura galega 

    Especial La Ventana de Galicia Cadena SER | Ana González Chogó

    O silencio que adoitan outorgar un martes calquera de outubro as paredes da Biblioteca Ánxel Casal, en Santiago de Compostela, vese hoxe interrompido por un ecosistema inusual: aparecen nela as conversas de presentación e saúdo entre as participantes do programa que imos presenciar. Hoxe, martes 20 de outubro, a gran biblioteca compostelá converte unha das súas salas nun estudo de radio improvisado que acolle as ondas da Cadena SER para conmemorar o Día das Escritoras nun programa especial de La Ventana de Galicia, co fin de abordar o presente e o futuro da literatura galega e o papel das mulleres nun ámbito no que non deixan de medrar. 

    Esta convocatoria, de entrada de balde, atraeu ata a biblioteca a un público que foi chegando paulatinamente e que, xa a falta de cinco minutos de que comezase a emisión, encheu a sala dispoñible, que contaba cunhas 50 cadeiras. Esta audiencia, conformada principalmente por alumnos de Xornalismo, viña con moitas ganas de escoitar de primeira man as historias das mulleres no ámbito da literatura galega.  

    As diferentes conversas provintes do público remataron en canto ás 19:00 soou a tan recoñecible sinfonía da Cadena SER que deu comezo á emisión. “Non hai nada como a puntualidade da radio”, murmuraban polo baixo entre risas algunhas alumnas de Xornalismo presentes no público, xa afeitas a esta puntualidade radiofónica tan característica.

    Despois dun pequeno boletín informativo e pasados seis minutos das sete, Melania Cruz, actriz encargada de poñerlle voz a diferentes textos das autoras galegas ao longo do programa, interpretou un fragmento da obra Prefiro condenarme, de Maragarita Ledo, que, tras un gran aplauso posterior, deu por comezado oficialmente o programa. 

    Ás rendas deste especial está a xornalista Lara Salgado, á cal vemos encabezando a mesa de participantes. Porén, non está soa, xa que conta coa presenza ao seu costado de José López Campos, conselleiro de Cultura e Lingua que, ao pouco de comezar a súa intervención, puxo o foco da conversa na necesidade de “visibilizar o papel das escritoras no ámbito xeral” e lembrando con moito cariño o acto do Día das Escritoras celebrado no pasado ano 2025 na Cidade da Cultura.  

    Na súa intervención destacou tamén como Galicia está hoxe en día producindo cada vez máis obras cara ao exterior e como se están “recolectando premios a nivel cultural e con moito prestixio grazas á literatura en galego”. Pola súa parte, Lara Salgado sacou uns datos non tan esperanzadores sobre a lectura na nosa lingua e, despois dunha curta reflexión, o conselleiro asegurou que “aínda queda moito camiño por percorrer” e que na actualidade “seguen habendo informes que nos obrigan a reflexionar e a pensar”.

    Acabada esta primeira intervención e mentras Melania Cruz interpretaba outro fragmento, o conselleiro baixou da mesa de participantes para deixar oco ás seguintes convidadas do programa. Á dereita de Lara Salgado colocouse María Nieto, escritora e xornalista, e á esquerda situáronse Mon Vilar, encargada da libraría Lila de Lilith (Santiago de Compostela) e Teresa Zataraín, responsable da Editorial Creotz.  

    Unha vez xa colocadas as participantes na mesa, a conversa fluíu dunha maneira moi diferente, as ideas calaban fortemente no público e a quenda de palabra, encabezada por Lara, foi establecida de xeito igual para todas as participantes de xeito que se conformou un clima agradable de escoita que rapidamente deixou varias ideas interesantes no programa.  

    “A literatura escrita por mulleres leva enriba un selo ‘para mulleres’, cousa que non pasa pola literatura escrita por homes”. 

    “Hai que ter en conta que hoxe ser muller escritora é posible, pero xa deixamos atrás moito material que abriu camiños cara á literatura feminina de hoxe”. 

    “Creo que hai unha comunidade, sobre todo de lectoras, que convertiu ler non só nun pasatempo, senón nunha tendencia. As novas xeracións son lectoras e se somos quen de envolver a literatura co lazo que lles gusta, pode chegar a ter moitos mellores resultados dos que xa temos”. 

    Estas son algunhas reflexións que puidemos escoitar por parte das participantes, reflexións que fuxían dos tópicos que moitas veces se escoitan neste tipo de eventos e que conseguiron converter o discurso radiofónico nunha mensaxe directa cara aos ouvintes, xa que o público que se atopaba alí asentía ás palabras das participantes.  

    Mentres escoitabamos outra pequena intervención de Melania, as cadeiras da mesa de micros volveron a cambiar de participantes, pois nese momento era a quenda das últimas convidadas ao programa: a directora da Biblioteca Ánxel Casal e a recoñecida chef Lucía Freitas, a cal presentou a súa iniciativa para recuperar receitas tradicionais das nosas nais. O proxecto, levado ao cabo pola chef, pretende ilustrar as receitas de toda vida e poñer en valor esa ‘cociña de memoria’.  

    Quedaban só dous minutos para as 20:00 e o programa remataba como comezaba: Melania interpretaba outro fragmento, esta vez poñendo en valor unha peza de Rosalía de Castro. Xa para as oito en punto, os aplausos do público fundíanse coa sintonía de peche que poñía fin a esta xornada radiofónica. 

    Non obstante, cando a luz vermella do directo apagouse e xa coa emisión dos micrófonos pechada, o verdadeiro eco desta xornada non podía darse por rematado aínda. Mentres o público recollía as súas cousas e o equipo da SER os cables, focos e cadeiras, os participantes aproveitaban para manter entre eles unha amigable conversación para rematar a sesión.  

    Tras saír da biblioteca, podemos dicir que este Día das Escritoras na Ánxel Casal serviu para lembrar que aínda queda moito camiño por percorrer, pero que existe un bo futuro para a literatura galega nas mulleres. 

    Ana González Chogó

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela