Autor: Carolina Senra

  • Rubén Calles e o videoxogo galego: “Hai moito que facer aínda”

    Rubén Calles e o videoxogo galego: “Hai moito que facer aínda”

    A desenvolvedora de videoxogos compostelá Ao Norte é unha das múltiples que existen na comunidade e, coma outras tantas, busca a forma de sobrevivir nesta complicada industria

    Rubén Calles, produtor, administrador e director de arte de Ao Norte | Carolina Senra

    Entre referencias de infancia, loita libre e algunhas dificultades, Ao Norte busca crear experiencias orixinais e coloridas dende Galicia. Este estudo afincado en Santiago de Compostela ten xa publicado Tiny Garden e conta con varios videoxogos en proceso como Die or Die. Pero, como non podería ser diferente nunha industria tan complexa e tan descoñecida, gozar do proceso creativo mestúrase cos retos para manterse a flote.

    Rubén Calles, produtor, administrador e director de arte de Ao Norte, ten unha ampla experiencia dentro do sector. Foi tamén presidente da asociación Videoxogo.gal, unha das grandes dinamizadoras do sector no país. A través do seu traballo e do de moitos outros, a industria do videoxogo galego trata de respirar con moito esforzo.

    En poucas e nas túas propias palabras, que é Ao Norte?

    Ao Norte é un estudo de videoxogos moi pequeniño que temos aquí en Santiago de Compostela no que facemos experiencias interactivas curtiñas, coloridas e que intenten, dalgún xeito, falar tanto de nós como da cultura que tivemos de cativos.

    Agora mesmo, cantos membros sodes? Cal é o papel de cada un?

    Oficialmente estamos a tempo completo eu, que son o administrador, produtor e director de arte e Sergio Abreu que é o director de programación, o que se encarga de toda a parte técnica. Carlos García, que agora xa non está a tempo completo pero segue apoiándonos nos desenvolvementos, é o game designer. Celer Gutiérrez é o músico e deseñador de son. E logo temos unha serie de colaboradores externos: Ángel, o desvolvedor de Kero Corp; Manuel, o desenvolvedor de The Pet Squad e agora temos un par de rapaces de prácticas, que son Brais e Xoel e veñen do ciclo.

    Rubén Calles durante a entrevista | Carolina Senra

    Se imos á orixe, cal é o punto de arranque de Ao Norte?

    Dous distintos: O nome é tan sinxelo como que pasei dez anos traballando en Madrid no sector e cando xa tiven oportunidade dixen: Para onde imos? Ao norte. O outro, que foi un pouco o que deu pé a conformar o equipo como tal, foi a loita libre, curiosamente. Foi o proxecto que fixo arrancar o estudo cando estaba vivindo con Diego Freire, que agora xa non traballa con nós e de feito deixou a industria. Empezamos a argallar un proxecto de un videoxogo de loita libre.

    “Empezamos a argallar un proxecto de un videoxogo de loita libre”

    A vosa base, digamos, atópase aquí, en Galicia. Como cres que está a industria do videoxogo galego agora mesmo?

    Absolutamente inexistente. Non existe industria. De feito é un pouco esa loita que temos dentro do sector e tamén dentro das institucións. Por exemplo cando estiven eu na asociación de videoxogo.gal, que agora está Beni Lado de presidente, intentamos traballar moito con AGADIC, que é a Axencia Galega das Industrias Culturais, para darlle ao sector en Galicia a entidade de corte industrial que pensamos que se merece. Pero hai moito que facer aínda.

    A vosa orixe galega inflúe no traballo que facedes, na vosa identidade como desarrolladora ou algo similar?

    Eu penso que si. Igual que cando miras ao redor o resto de estudos que pode haber en Galicia. Realmente é difícil pero si que ves algo na forma de facer cousas, tanto a referencia a elementos culturais propios, evidentemente o afán por traducir os nosos videoxogos ao galego… Que estean traducidos é algo que se agradece moito pero que non temos tampouco unha base de mercado que xustifique o desembolso de facer unha tradución especificamente ao galego. O que nos impide facer os proxectos que falan máis das referencias galegas e do que somos como creadores e consumidores galegos non é máis nin menos que a dificultade de acadar un mercado con eses proxectos. Temos tres proxectos diferentes que falan dalgún xeito de Galicia. Pero que non consideramos que estea nin o mercado nin as fontes de financiamento listas para que ese proxecto teña sentido a nivel comercial.

    “O que nos impide facer os proxectos que falan máis das referencias galegas é a dificultade de acadar un mercado con eses proxectos”.

    Que consideras que necesita a industria do videoxogo aquí en Galicia?

    Aquí en Galicia sería moi reducionista dicir que o que necesita é investimento público e privado, evidentemente con iso é todo máis doado. Pero iso vén da man de entender o sector en tanto que a industria. Estamos un par de pasos por atrás doutras comunidades que si que teñen apoios máis institucionais. Pero logo penso que tamén fan falta axentes que dinamicen o sector. Non estou de acordo con isto que vou dicir pero penso que falta algo coma unha grande editorial, un publisher grande, unha desenvolvedora grande. Se non tes o motor económico non consegues que a xente perciba que isto é unha industria. É algo que produce, que deixa beneficio na comunidade, que xera unha identidade propia. Por exemplo, penso moito na asociación Videoxogo.gal. Pouco a pouco foi aglutinando a xente do sector. Penso que igual fai falta outra entidade irmá, como un clúster do videoxogo galego. Precisamos facer dalgún xeito un lobby para que tamén as institucións digan nos tomen en serio.

    Que fai falta para que apareza unha clúster ou unha asociación como a que comentas?

    Ten que haber algún tipo de interese económico. Non se poden facer as cousas de balde. Fai falta alguén que vexa realmente un obxectivo a longo prazo. Isto non é unha cousa que se constrúe dun día para outro. Non o teño claro, sobre todo porque é difícil no sentido de que se te pos a contar os videoxogos producidos en Galicia (só videoxogos, non outros contidos interactivos), igual o que produciron a nivel económico non é tan grande como para chegar a convencer a estas entidades.

    En que vos poñedes a traballar primeiro, no visual ou na xogabilidade?

    Vou pecar de galego: Depende do proxecto que teñas entre mans. Con Die or Die creo que partín un pouco da parte visual directamente porque para min era como, o mercado está fatal, vou facer o xogo que queira. Unha das cousas que máis me gusta facer é debuxar nas reunións. Podo facer un montón de estilos pero en concreto ese que é así como cutre, debuxado por un neno, gústame moito, divírteme moito. Nese proxecto en concreto dixen: “por que non imos facer un xogo que se vexa así, mesturando un pouco con ese rollo Pizza Tower?”. Cores máis ou menos planas, sucio, que claramente parece un xogo feito a medias incluso, inspirado por Cartoon Network, Nickelodeon pero tamén un pouco por Yoshi’s Island polo entramado que tiña de lapis de cor infantil. Nese proxecto creo que comezamos pola dirección de arte. Que logo proxecto non o pide? Xa se verá como se adapta, non pasa nada. No Tiny Garden foi ao revés, tiñamos un concepto de xogo e pensamos en que lle podía pegar.

    Carolina Senra González

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • Wences Lamas: A maxia dun Oráculo moi particular

    Wences Lamas: A maxia dun Oráculo moi particular

    Enmarcado no Festival Imperdible, a sala Fantástica de Santiago de Compostela acolleu ao artista lucense na programación da súa sexta edición

    Wences Lamas durante a súa actuación | Carolina Senra

    Entre as labirínticas e empedradas rúas de Santiago de Compostela ás veces brota a maxia. Nunha desas noites de fantasía escura deixouse ver entre os calellos o Oráculo de Wences Lamas. Definilo como un feitizo sería mentir, porque todo o vivido na sala Fantástica foi real, ou iso parecía.

    Aínda lonxe da entrada, o silencio da noite rompíase co esbozo das primeiras risas que serían a base da banda sonora daquel espectáculo. Ao son desa música e como nunha adestrada coreografía, uns e outros pasaban pola estreita beirarrúa pegada ao lugar. Ninguén o dicía en alto, pero todos sorriamos de forma cómplice ao saber que estabamos alí pola mesma razón.

    Entrar naquel lugar era sinónimo de introducirse por un portal sobrenatural. O pequeno corredoiro da entrada non permitía ver con claridade quen ou que habería dentro. As luces eran cálidas, mais tamén eran suaves e difusas, como unha néboa alaranxada. Dentro, tan só se escoitaban remotos rumores de voces.

    Entrada da Sala Fantástica, Santiago de Compostela | Carolina Senra

    Camiñaba con cautela pero tamén con esa enérxica inocencia infantil de quen quere destapar un misterio o máis rápido posible. Ao chegar había pouca xente e todos eles parecían saber ben onde estaban, coma actores secundarios dunha obra que aínda non empezara. O nerviosismo de quen se pregunta se estaría equivocado de acto, lugar ou día foi acalado pola voz dunha persoa.

    Un espectáculo que comeza antes de sentarse

    O seu saúdo deixaba claro que non estaba errada, pois animounos a min e ao meu acompañante a escribir nun pequeno papel unha pregunta para o “Oráculo”, coma se fose un nome propio, un ente superior ao noso plano astral, un verdadeiro camiño para coñecer a verdade. Dous papeis e un bolígrafo detrás dunha barra de bar rodeada de cervexas e refrescos eran o noso camiño á certeza absoluta.

    A medida que cavilabamos sobre as nosas grandes dúbidas existenciais, comezou a rodearnos máis e máis xente que buscaba a solución aos seus problemas ou que, polo menos, procuraba botar unhas risas e distraerse durante unha hora do menos máxico mundo que estaba fóra.

    Deixamos os nosos papeis anónimos dentro da caixa que contía os problemas máis profundos de todas aquelas persoas. Pouco despois, unha voz lanzou o permiso de adentrarse aínda máis profundo na sala. Lanzámonos ansiosos de resolver por fin todos os enigmas. Cruzamos unha cortina translúcida, sentamos e esperamos mentres mirabamos a todos lados buscando unha pista para coñecer por fin ao Oráculo.

    Interior da sala antes da actuación | Carolina Senra

    Para calquera que queira participar nalgún dos eventos enmarcados no Festival Imperdible, como era este Oráculo, deben saber que isto non é teatro ao uso. Isto é improvisación. E iso fai que nin o mesmo protagonista do show poida saber como vai a ser o seu desenvolvemento ou o seu final. O comezo foi rudimentario: Unha breve presentación e aparece o artista.

    Do misterio escuro ao humor

    A sala enmudeceu. As luces eran agora un artefacto que forzaba a vista no escenario. Wences Lamas, ataviado cun longo abrigo que fora do seu avó, comezou a falar. A profundidade daquela voz encheu cada esquina e todos ficamos mirando cara a el coma se estiveramos nunha clase maxistral. As súas palabras contrastaban coas risas de antes e volveron aquilo nun lugar de reflexión sobre a morte e a vida, dous conceptos antagónicos pero nada alleos entre si.

    Exposta a tese, quitou con certa parsimonia a chaqueta e preparouse coma se estivera entre bastidores antes de entrar en acción. Mirounos, sorriu e deixounos claro que aquilo fora a parte seria do programa. Non sabería dicir se foi consciente ou inconscientemente, pero todos nós respiramos un pouco máis tranquilos nese interludio. 

    Algunhas risas nerviosas, charlas afables e ombros relaxados foron o exemplo de que o grupo aceptaba o cambio para dar paso á parte máis humorística da noite. Iso si, quedou ben claro que se necesitásemos de novo un momento coa chaqueta, o que vén sendo un momento intenso, pensativo e lixeiramente escuro, non habería problema. Moitos “non, grazas” e poucos “si, por favor” despois, demos paso ao Oráculo.

    O traballo do Oráculo

    Os seus métodos foron pouco rudimentarios, non por iso menos esotéricos. Todas as nosas preguntas obtiveron resposta unha por unha. E, para facelo, Wences Lamas tivo certa axuda material. Por exemplo, un pequeno xoguete dos míticos ovos de Kinder con forma de crocodilo vestido cunha bata branca podía servir para arranxar problemas coa fe. Problemas nos que, por certo, recomendou tomar ben de espinacas, cheas de ferro, nunha broma na que fixo referencia ao elemento da táboa periódica (denominado como “Fe”) e que formou unha ondada de gargalladas.

    Unhas figuras de “Sargadelos mal” (como el chamaba a unhas pequenas figuras feitas a man por el en referencia á empresa), un tarot de memes e varias alusións ao programa “Callejeros Viajeros”, foron algúns dos seus enigmáticos instrumentos, así como fotos da súa infancia e xuventude ou poemas e ilustracións feitas por el mesmo.

    Asistentes que se levantaron ao final do acto | Carolina Senra

    Ao remate, pediunos a todos que nos levantásemos para fregarnos unha hortelá polo corpo. Foron poucos os valentes que subiron. Pero o máis salientable foi como todos os asistentes decidimos achegarnos cando propuxo fundirnos nun gran abrazo baixo a calor dos focos e dos corpos. Moitos sorrisos e aplausos despois, todos fomos saíndo.

    Aquela noite o Oráculo traballou unha vez máis e grazas ao Festival Imperdible de improvisación puidemos gozar da súa maxia en Santiago de Compostela. Non sei cantas certezas xurdiron daquelas respostas. Pero, por unha hora, o único verdadeiro e importante foi que a arte, o teatro e a improvisación formaron parte da nosa alma.

    Final do acto e momento no que a xente comezaba a irse | Carolina Senra