Autor: Carolina Pérez

  • A xente necesita á xente: as reunións de mulleres que se realizan en Paradiña cada semana

    A xente necesita á xente: as reunións de mulleres que se realizan en Paradiña cada semana

    O non denominado club de mulleres de Paradiña crea un ambiente seguro para que todas se poidan xuntar. A súa artífice, Josefina Rivero, trata que esta iniciativa sexa un bo lugar para dinamizar a rutina das súas coetáneas

    Paradiña

    Josefina nun banco en Paradiña | Carolina Pérez

    Sentadas na mesa da cociña, estamos a piques de comenzar a conversa. Josefina Rivero González é unha muller procedente do rural ourensán. Con 77 anos de idade, propuxo unha iniciativa para xuntar as mulleres da súa aldea: Paradiña. Localizada no concello de Sarreaus, comarca da Limia, este núcleo de poboación a penas ten 20 habitantes durante todo o ano. Así pois, a necesidade de Josefina de querer xuntar as súas coétaneas, mulleres cas que se criou e criou; foi o que a impulsou para crear unha especie de club no local social na aldea, o chamado Chiringuito. Josefina foi profesora na súa etapa laboral, e pode que esa necesidade de educar, de crear comunidade (como facía nas súas aulas) foi o que a incetivou para tomar esta decisión: que as mulleres saíran da casa en compartiran momentos nun lugar pequeno, pero cheo de identidade. 

    En que consiste a iniciativa? Como xorde?

    A iniciativa xorde pola carencia de actividades que había na aldea, concretamente dende fai dous anos. Eu ía o ano pasado a ximnasia a Lodoselo, outra aldea preto de aquí. Este ano informáronme, cando cheguei para apuntarme outra vez, que había unha rapaza que estaba facendo grupo polos pobos. Púxenme en contacto con ela, e comentoume que facía algo máis que ximnasia. Os seus exercicios consistían en falar, en facer memoria, en definitiva, aprender as unhas das outras. Chamei as veciñas e elas estaban dispostas. Así comezou esta especie de club de de mulleres do rural. Iso sí, tamén queriamos facer deporte. Entón, contactamos con outro rapaz de Madrid que ven a facer clases outro día da semana, uns exercicios parecidos a yoga. 

    Cal foi o pretexto?

    Máis que nada, reunirnos tódalas semanas. Poder vernos máis aló das actividades da casa. 

    Como vos organizades?

    Temos o club dous días á semana. Os martes temos as charlas ca chica e os xoves ximansia. Todo dentro do Chiringuito. Temos unhas mesas e cadeiras para facer reunións, charlar, xogar ás cartas; os exercicios que propón a monitora. Este mesmo espazo utilizámolo para facer ximnasia tamén. É un espacio multiusos.

    É un espacio multiusos

    Cantas sodes? Cal é a media de idade?

    A media de idade está entre os 70 anos. Hainas máis novas e maiores. Agora durante outono e primavera somos 7 ou 8 mulleres. Xa nos meses de inverno, o número disminúe pero o importante é que esto non se perda. 

    No relativo a propio club, está concebido só para mulleres ou tamén poderían xuntarse homes?

    Non creo que sexa unha cousa só de mulleres, aínda que non teño claro que os homes quixeran apuntarse. É unha cousa complicada. Normalmente as mulleres sempre quedamos relegadas á casa, por eso esta inicitiva. 

    É o rural feminista?

    Eu creo que o feminismo nace no rural. En moitos casos, foi a muller a que sacou adiante a súa familia. Normalmente, o home marchaba buscar traballo noutro lugar, entón era a muller que tiña que cubrir tódolos roles. Dende o meu punto de vista, o feminismo é a reinvidicación da presenza da muller. No rural esto, aínda que non o sabían, fixérono moito antes que nas cidades. 

    Eu creo que o feminismo nace no rural. 

    Tes algunha mensaxe que lle quixeras dar as novas xeracións?

    Sí, que non sexan tan individualistas, que xeren comunidade. Axurdanos os uns aos outros é algo fundamental. Creo que deberían escoitar aos maiores. Somos persoas que temos vivido moito, con circunstancias políticas moi variadas. Facer xuntanzas coma estas é moi positivo para todos. 

    Poderíase resumir esta entrevista con un: a xente necesita a xente. Josefina é un exemplo de amor polo sitio que a viu crecer. Durante a charla os seus ollos iluminábanse ao falar de Paradiña. Notábase que esta iniciativa o facía pola aldea, pero sobre todo polas súas coetáneas. Este proxecto é un exemplo de tódalas boas accións que se poden realizar para vivir mellor en comunidade. Paradiña é un núcleo de poboación moi pequeno. Así, coa axuda de todos, pódese conseguir un maior benestar para tódolos veciños. 

    Josefina na entrada da súa casa en Paradiña | Carolina Pérez

    Carolina Pérez

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela

  • Oktoberfest paradiñá: a excusa para poder xuntarse despois do verán e antes do magosto 

    Oktoberfest paradiñá: a excusa para poder xuntarse despois do verán e antes do magosto 

    Co obxectivo de facer xuntanza, a aldea de Paradiña reúnese no seu local social para crear unha nova tradición

    Mesa da Oktoberfest no comezo da festa | Carolina Pérez

    A historia comeza coma sempre. Todos xuntos no local social do pobo (O Chiringuito) coa intención de crear outra festa para xuntarse. Unha situación que se repite máis do habitual na aldea. Polo que me contaron, a cuestión foi que algúns propuxeron instaurar un novo concepto en Paradiña.  

    A fin de semana anterior á ponte do 12 de outubro, tomando o vermú coma sempre o domingo; uns poucos comenzaron a falar daquilo da Oktoberfest. Esta festa alemá, que se realiza ca chegada do outono e na que se bebe cervexa e se comen salchichas, era perfecta para ter una excusa para facer xuntanza antes da chegada do magosto. Por iso, se decidiu facer unha vesión paradiñá desa tradición da Alemaña que moitos (que non moitas) visitaran, noutras circunstancias, claro está.  

    Paradiña é unha aldea pequena da provincia de Ourense. Na comarca da Limia, escóndese unha parada pequena durante o camiño cara Compostela. Cun pozo e un cruceiro, comezouse a crear – alá por antaño – un núcleo de poboación pequeno pero con moito que contar. Dende pequena, paso tódolos meus veráns e vacacións de inverno na casa do avós. Esta ponte foi a excusa perfecta para achegarme e desfrutar do que se estaba cocendo na miña aldea. Saber, non sabía o que estaba preparado, pero seguro tiña que algo había.  

    Tanto había que xa nada máis chegar, a miña prima Pati sorprendéume dicindo que había que ir á compra. Nós, as encargadas normalmente de facer esta tarefa neste tipo de xuntanzas, fomos a mañá do dez de outubro a conseguir todo o necesario para a Oktoberfest. Ao chegarmos, descargamos toda a mercancía no Chiringuito cunha sensación de melancolía e ilusión: o verán xa rematara e había moito tempo que non estabamos todos xuntos.  

    Ás seis e media da tarde, outros poucos – os que non viñeran con nós á compra – chegaron ao local social para organizar o que alí quedaba por facer. Cunha pequena decoración, comezaron a iso das sete a cociñar. Despois, ordearon todo e puxeron a mesa para dar por comezada a festa.  

    Oito en punto, coa puntualidade inglesa que tanto nos define en casos coma este, empezou a aparecer a xente no Chiringuito. Eu, que fun unha das inglesas, vin como se respiraban ganas de xuntanza, había unha atmosfera que inspiraba familia, unión e vínculo. Ao final, diso vai facer festas coma estas.  

    Ás oito e media, comezou a charanga Paradiña. Dentro da aldea temos moitos músicos. Entre os que tocan a gaita, o tambor, a pandereita, o violín e os que bailan pensouse sacar potencial a esa coincidencia de artistas. En consecuencia, de hai uns anos para aquí, creouse esta especie de orquesta que toca sempre que estamos todos xuntos. Esta vez, despois dun mes sen reunirnos todos coma sempre, non ía ser menos de que a banda nos deleitase con algunhas das súas composicións. Así, con pezas propias do cancioneiro popular, bailamos e rimos ao ritmo da música galega que nos define.  

    Rematada a sesión, seguiuse ca festa. Todo o que alí estaba preparado coméuse nun suspiro, para así chegar ao momento da noite. Ben entrada, púxeronse as cancións de sempre (Cariñito ou Alto prohibido pasar) e bailóuse ata que non se puido máis, pero non todos: outros decidiron compartir as súas anécdotas cos seus amigos de sempre.  

    resto que sucedeu xa é historia. Bebéuse, ríuse, coméuse, cantóuse… Realizáronse tódalas accións que se fan nunha festa pero con algo especial. Os que alí estaban sentían pertenza ao que estaba a acontecer. Paradiña é unha aldea de migrantes. Ata onde eu coñezo, os anos sesenta e setenta foron tempos de escaseza en Galicia. Iso fixo que moitos marcharan buscando un futuro mellor a outros territorios de España e Europa máis desenvolvidos nesa concepción.  

    En consecuencia, emigrados a Cataluña, País Vasco, Asturias, a propia Alemaña ou Francia; incluso cara fora de Ourense coma Vigo ou A Coruña, todos os que vamos a Paradiña imos por iso, porque alí nos sentimos comprendidos, sentimos vínculo, capacidade de entendemento. Sen querelo, estamos a facer un exercicio de terapia. Marchar do lugar que che viu medrar non sempre é sinxelo, sobre todo se non o fas por decisión propia e non das circunstancias. Así pois, Paradiña é eso, un lugar no que sentirse en familia, de sentir casa despois de levar anos e anos fóra dela. A Oktoberfest non é máis, como diciamos ao principio, unha excusa para xuntarse: para sentir iso.  

    Perspectiva do local social (“O Chiringuito”) durante a festa | Carolina Pérez.  

    Carolina Pérez

    Estudante do cuarto curso do Grao en Xornalismo na Universidade de Compostela